UCHWAŁA Nr 148/XXIX/2005

RADY GMINY W STAROŹREBACH

z dnia 22 lipca 2005 roku

 

 

W sprawie : przyjęcia do realizacji Planu Rozwoju Lokalnego   Gminy Staroźreby

 

 

Na podstawie art. 18, ust. 2, pkt 6 ustawy z dnia 08 marca 1990 roku  – o samorządzie gminnym (j. t. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591  z późniejszymi zmianami) Rada Gminy Staroźreby uchwala co następuje :

 

§ 1.

 

Przyjmuje się do realizacji Planu Rozwoju Lokalnego Gminy Staroźreby na lata 2005-2006 oraz 2007-2013, stanowiący załącznik Nr 1 do niniejszej uchwały.

 

§ 2.

 

Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Staroźreby.

 

§ 3.

 

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

PROJEKT                WSPÓŁFINANSOWANY                   PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ

                                                                                                                                                                                                   

                         

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

PLAN ROZWOJU LOKALNEGO

 

 LATA 2005 – 2006  oraz  2007 - 2013

 

 

 

 

 

GMINA STAROŹREBY

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I. OBSZAR I CZAS REALIZACJI PLANU ROZWOJU LOKALNEGO

 

Plan Rozwoju Lokalnego będzie realizowany na obszarze wiejskim na terenie gminy Staroźreby w powiecie płockim w województwie mazowieckim.

 

Zadania określone w planie obejmują okres realizacji od 2005 roku do 2013 roku.

 

 

II. AKTUALNA SYTUACJA SPOŁECZNO – GOSPODARCZA GMINY

 

1.Położenie, powierzchnia, ludność

 

Gmina wiejska Staroźreby położona jest w zachodniej części województwa mazowieckiego, w powiecie płockim. Gmina sąsiaduje:

·       - od zachodu z gminami Bielsk i Radzanowo;

·       - od południa z gminą Bulkowo;

·       - od północy z gminą Drobin;

·       - od wschodu z gminami Baboszewo, Dzierżążnia i Raciąż w powiecie płońskim.

 

Gmina zajmuje powierzchnię 137,55 km². Zamieszkuje ją 7819 mieszkańców. Wskaźnik zaludnienia wynosi 56,8 os/km².

 

*Podstawa: dane Urzędu Gminy Staroźreby

 

Administracyjnie gmina dzieli się na 37 sołectw, z których część posiada przypisane do nich wsie. Poniżej przedstawiono sołectwa gminy i przypisane im miejscowości.

 

*Podstawa: dane Urzędu Gminy Staroźreby

 

Gmina Staroźreby liczy 7819 mieszkańców. Poniżej przedstawiono liczbę mieszkańców w poszczególnych sołectwach w kolejności malejącej.

 

*Podstawa: dane Urzędu Gminy Staroźreby

2.Środowisko przyrodnicze

 

 

Krajobraz i powierzchnia ziemi

 

Obszar gminy Staroźreby pod względem fizyczno – geograficznym przynależy do makroregionu Niziny Północnomazowieckiej, mezoregionu Wysoczyzny Płońskiej. Należy ona do prowincji Niż Środkowoeuropejski, podprowincja Niziny Środkowopolskie.

Wysoczyzna Płońska to równina morenowa, której rzeźbę urozmaicają wzgórza morenowe i kemowe. Wysokości na równinie wahają się od 125 do 130 m n.p.m.. Najwyżej położone są pagórki morenowe znajdujące się w miejscowości Zdziar. Ich wysokość bezwzględna dochodzi do 155,7 m n.p.m. Zespoły pagórków to pozostałość dennych moren czołowych. Przeplatają się one z obniżeniami terenu stanowiącymi dawne zagłębienia wytopiskowe lub spłycone rynny lodowcowe.

Ukształtowanie terenu i krajobraz stwarzają dogodne warunki dla rozwoju sieci osadniczej oraz sprzyjają gospodarce rolnej.

 

Budowa geologiczna

 

Budowa geologiczna obszaru gminy Staroźreby składa się z utworów czwartorzędowych i trzeciorzędowych osadzanych podczas kolejnych zlodowaceń.

Trzeciorzęd reprezentowany jest przez osady paleocenu, oligocenu, miocenu i pliocenu. Osady oligoceńskie to piaski, iłowce i piaskowce glaukonitowe. Ich charakterystyczna zielona barwa spowodowana jest występującą domieszka glaukonitu. Powyżej oligocenu zalegają mioceńskie mułki, piaski i iły z niewielką ilością węgla brunatnego. Miąższość osadów mioceńskich wynosi do 12 m, z czego najwięcej stanowią ciemnobrunatne iły z charakterystycznymi przewarstwieniami. Powyżej zalegają piaski pylaste lub drobnoziarniste, rzadziej średnio lub różnoziarniste z pojedynczymi żwirkami. W górnej warstwie miocenu występuje seria iłów lub piasków z domieszka lub niewielkimi warstwami węgla brunatnego, których miąższość dochodzi do 2,5 m. W osadach plioceńskich dominują iły i mułki zielone, niebieskozielone lub szare. Piaski występują w niewielkich ilościach.

Utwory czwartorzędowe na terenie gminy to piaski i piaski ze żwirami wodnolodowcowymi, glina zwałowa, iły i mułki warstwowe. Występują również piaski wodnolodowcowe, piaski lodowcowe, piaski i żwiry z głazami moren czołowych, mułki zastoiskowe oraz mady powstające w okresach glacjalnych i miedzyglacjalnych.

W końcowym okresie plejstocenu i w holocenie występowały zjawiska akumulacji eolitycznej. Również w tym okresie ukształtowały się piaski rzeczne, namuły mineralne i organiczne oraz mady i torfy.

 

Kopaliny

 

Warunki geologiczne gminy przesądzają o braku znaczących surowców mineralnych nadających się do eksploatacji w większej niż lokalna skali. Niewielkie złoża kruszywa naturalnego (piaski) eksploatowane są we wsiach Goszczyno Górne i Nowa Wieś na lokalne potrzeby okolicznej ludności.

 

Gleby

 

Prawie cały obszar gminy zajmują gleby płowe. Maja one zbliżony profil do gleb bielicowych, wytworzonych na podłożu z piasków słabogliniastych i gliniastych, piasków lezących na glinach, z glin morenowych lekkich i utworów pylastych. Uprawiane od dawna w warunkach wysokiej kultury rolnej gleby płowe stanowią z reguły kompleks pszenny dobry. Przeznaczone do uprawy bez wcześniejszego użytkowania rolniczego stanowią kompleks żytni dobry lub bardzo dobry.

Rolnicza jakość gleb gminy Staroźreby jest zróżnicowana. Ich wartość użytkowa zależy nie tylko od samej gleby, ale również od stosunków wilgotnościowych, nawożenia mineralno – organicznego oraz warunków termicznych. Jakość gleb oceniana wskaźnikiem bonitacji w gminie Staroźreby kształtuje się na poziomie 0,99 -0,90.

Poniżej przedstawiono klasy bonitacyjne gruntów ornych i użytków zielonych

 

Klasy bonitacyjne gruntów ornych

 

Klasa gleby	Powierzchnia (ha)	Udział w powierzchni gminy [%]	Udział w powierzchni gruntów ornych [%]
I	0	0	0
II	39	0,28	0,36
IIIa	718	5,22	6,58
IIIb	1712	12,45	15,68
IVa	2586	18,8	23,63
VIb	1908	13,87	17,48
V	2730	19,85	25,01
VI	362	2,63	3,32

*Podstawa: dane Urzędu Gminy Staroźreby

 

Klasy bonitacyjne użytków zielonych

 

Klasa gleby	Powierzchnia (ha)	Udział w powierzchni gminy [%]	Udział w powierzchni gruntów ornych[%]
I	0	0	0
II	2,50	0,02	0,02
III	228	1,66	2,03
IV	544	3,95	4,98
V	122	0,89	1,12
VI	64	0,47	0,57

*Podstawa: dane Urzędu Gminy Staroźreby

 

 

Wody powierzchniowe

 

Obszar gminy pod względem hydrograficznym przynależy do zlewni rzeki Wkry. Gmina odwadniana jest systemem rowów melioracyjnych, których bezpośrednim odbiornikiem jest rzeka Płonka. Jej całkowita długość wynosi 42,6 km, z czego 14,4 km przebiega przez teren gminy Staroźreby. Początek Płonki zlokalizowany jest w pobliżu miejscowości Staroźreby a uchodzi ona do Wkry w miejscowości Kołoząb na 39,2 km jej biegu. Średni obliczony w warunkach naturalnych przepływ wynosi 2,06 m³/s, a średni przepływ z najmniejszych przepływów rocznych 0,61 m³/s. Zlewnia rzeki jest w niewielkim stopniu zalesiona. Większe skupiska drzew występują w jej dolnym biegu.

Prowadzone w 2002 r. na odcinku rzeki przebiegającym przez teren gminy dały następujące wyniki:

 

Rzeka	Klasyfikacja rzek
	Fizyko chemiczna	Hydrobiologiczna	Bakteriologiczna	ogólna
Płonka	III	II	pozaklasowa	pozaklasowa

* podstawa: Ocena stanu środowiska w powiecie płockim” MWIOŚ Delegatura w Płocku, 2002

 

O pozaklasowej klasyfikacji rzeki decyduje przekroczenie dopuszczalnych norm dla bakterii coli. Prawdopodobną przyczyną tego stanu rzeczy jest niekontrolowany zrzut ścieków bytowych bezpośrednio do gruntu oraz do cieków wodnych. Dzieje się tak z uwagi na duży wskaźnik zwodociągowania gminy (91 %), któremu nie towarzyszy rozwój systemów kanalizacyjnych. Na 1558 gospodarstw podłączonych do wodociągu jedynie 423 podłączonych jest do sieci kanalizacji sanitarnej.

Ponadto Płonka jest odbiornikiem ścieków oczyszczonych. Rocznie do rzeki trafia 26 dam³ ścieków oczyszczanych biologicznie z podwyższonym usuwaniem biogenów oraz 942,7 dam³ ścieków oczyszczanych jedynie na drodze biologicznej.

Ponadto zagrożeniem dla wód Płonki mogą być spływy obszarowe z terenów rolniczych oraz punkty dystrybucji paliw płynnych.

Na obszarze gminy brak jest jezior i zbiorników zalewowych.

 

Wody podziemne

 

Głównym poziomem użytkowym jest poziom czwartorzędowy. Decydują o tym największe zasoby wód, najłatwiejsza ich odnawialność oraz stosunkowo niewielka głębokość sprzyjająca budowie ujęć. Poziom czwartorzędowy charakteryzuje się zmienną głębokością występowania, różną miąższością, zmiennym stopniem izolacji od wpływu czynników powierzchniowych, jak też zróżnicowaną wydajnością eksploatacyjną uzyskiwaną z poszczególnych źródeł. Wody podziemne tego poziomu występują na głębokościach od 15 do 45 m a ich miąższość wynosi przeważnie 20-40 m. Utwory wodonośne wykształcone są w postaci piasków średnio i drobnoziarnistych. Wody mają charakter naporowy.

Występujące na obszarze gminy trzeciorzędowe piętra wodonośne nie są połączone więzią hydrauliczną z piętrem czwartorzędowym. Budujące je piaszczyste osady miocenu mają zróżnicowana granulację. Lokalnie występują przewarstwienia mułków Strop pokładów wodonośnych znajduje się ok. 40-60 p.p.m. Zwierciadło wody występuje na rzędnej 75-80 p.p.m. Miąższość utworów wynosi ok. 40 m. Na terenie gminy występują również utwory trzeciorzędowe kredowe. Zbudowane one są z piaszczystych osadów miocenu oligocenu, mastrychtu oraz spękanych utworów wapienno - marglistych. Strop piasków wodonośnych znajduje się na rzędnej 20 m p.p.m. Miąższość utworów jest zbliżona do właściwych utworów czwartorzędowych i wynosi 40 m.

Eksploatowana na potrzeby socjalno bytowe ludności woda z ujęć czwartorzędowych wymaga uzdatniania. Co prawda większość wskaźników (siarczany, azotany, chlorki ) nie przekracza wartości dopuszczalnych dla wód przeznaczonych do picia, jednak z uwagi na podwyższoną zawartość żelaza i manganu woda oczyszczana jest w stacjach uzdatniania.

 

Klimat

 

Klimat gminy Staroźreby posiada wszystkie główne cechy klimatu Polski tzw. klimatu przejściowego. Charakteryzuje się on znacznymi wahaniami przebiegu pór roku, w następujących po sobie latach oraz dużą zmiennością pogody we wszystkich sezonach. Na terenie gminy występuje makroklimat centralny o cechach kontynentalnych, z brakiem określonych mas powietrza, małymi opadami i zbliżonymi do średnich krajowych amplitudach temperatury.

Parametry klimatyczne przedstawiają się następująco:

·       średnia temperatura roku – 8,2⁰ C;

·       średnia dobowa temperatura – ok. -5⁰ C w styczniu i grudniu, i 19⁰ C w lipcu;

·       długość okresu wegetacyjnego – 210-220 dni;

·       roczne sumy opadów -530 mm;

·       parowanie terenowe - 500 mm.

Wiatry mają przeważający kierunek zachodni. Latem wzrasta udział wiatrów północno – zachodnich, natomiast zimą południowo – zachodnich. W przejściowych porach roku pojawiają się wiatry z sektora wschodniego, jesienią zaś z południowo – zachodniego.

Parowanie terenowe wynosi ok. 500 mm/rok, co w zestawieniu z rocznym opadem powoduje występowanie deficytu wody w glebie oraz zjawisko głębokich niżówek w lokalnie zasilanych ciekach. Średnie roczne zachmurzenie w województwie mazowieckim wynosi przeciętnie 6,6-6,8 w skali pokrycia nieba 0-10.

 

Powietrze

 

Na terenie gminy nie ma znaczących emitentów zanieczyszczeń. Występują zanieczyszczenia podstawowe: dwutlenek siarki, dwutlenek azotu, pył. Powstają głównie podczas spalania w opalanych węglem ciepłowniach lokalnych i zakładach pracy. Charakteryzują się dużą zmiennością w ciągu roku - rosną znacząco zimą. Problemem jest spalanie w domowych kotłowniach odpadów: tworzyw sztucznych, gumy i tekstyliów. Temperatura w domowych piecach jest zbyt niska by nastąpiło całkowite spalenie takich materiałów i następuje emisja do atmosfery dużej ilości sadzy, węglowodorów aromatycznych merkaptanów i innych szkodliwych substancji. Większe kotłownie węglowe znajdują się w placówkach oświatowych tj. w Staroźrebach, Smardzewie, Przeciszewie, Bromierzyku, Zdziarze Wielkim i Górze. Coraz większa jest również emisja zanieczyszczeń ze źródeł mobilnych. Dodatkowym źródłem zanieczyszczenia powietrza są zanieczyszczenia allochtoniczne napływające spoza terenu gminy; z terenów sąsiednich gmin, i aglomeracji płockiej.

Obszar gminy należy do klasy wynikowej A dla wszystkich zanieczyszczeń (SO₂, No₂, Pb, C₆H₆, CO, O₃). Oznacza to, że zanieczyszczenia nie przekraczają dopuszczalnych poziomów nawet bez stosowania marginesów tolerancji.

Występujące na terenie gminy odory, mają charakter lokalny. Jednakże nawet niewielkie emisje gazów złowonnych, choć nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, w powiązaniu z niekorzystnym splotem czynników atmosferycznych stanowią dużą uciążliwość dla mieszkańców. Na terenie gminy Staroźreby źródłami odorów mogą być:

·       duże fermy rolne;

·       zbiorniki bezodpływowe (szamba);

·       przydomowe oczyszczalnie ścieków;

·       niezorganizowane źródła emisji (np. indywidualne spalanie gumy, tworzyw sztucznych)

·       nawożenie gruntów ornych obornikiem.

Największymi emitentami odorów w gminie Staroźreby są fermy drobiu zlokalizowane w miejscowościach: Krzywanice, Goszczyno, Góra Wieś, Rogowo, Staroźreby, Staroźreby Kolonia, Mikołajewo i Przedpełce.

 

Szata roślinna.

 

Lasy zajmują jedynie 6,34 % powierzchni gminy. Jest to wskaźnik bardzo niski, zważywszy, że przyjmuje się, że na terenach nizinnych potrzeba dolesień występuje już przy wskaźniku 15% (, średnia powiatu płockiego 16,9 %, średnia dla województwa mazowieckiego – 22,5%) W strukturze własności lasów przeważają lasy państwowe, na które przypada 60% ogólnej powierzchni lasów. Lasy Państwowe organizacyjnie wchodzą w skład Nadleśnictwa Płock Tworzą kilka większych kompleksów i szereg drobnych, rozproszonych na dużej powierzchni pomiędzy polami uprawnymi bądź lasami niepaństwowymi. Gatunkiem dominującym jest sosna, następnie brzoza, olsza oraz dąb. Przeciętny wiek drzewostanu wynosi 50 lat. Lasy niepaństwowe nie tworzą dużych zwartych kompleksów leśnych, a stan ich drzewostanu zbliżony jest do drzewostanu lasów państwowych.

Niekorzystny wpływ na obszary leśne znajdujące się w gminie Staroźreby mają przebiegające przez nie linie wysokiego napięcia, ograniczające gospodarowanie (drogi dojazdowe, wycinka drzewostanu).

Występujące na obszarze gminy Staroźreby lasy, z uwagi na niewielkie obszary, jakie zajmują, mają niską przydatność dla celów rekreacji na szerszą skalę. Mogą one jednak stanowić bazę dla rozwoju lokalnej rekreacji dla mieszkańców gminy. Poza funkcją rekreacyjną lasy pełnią ważną rolę ochroną, glebochronną i wodochronną. Przy tak niskiej lesistości szczególną ochroną należy otoczyć zadrzewienia przydrożne i śródpolne oraz występujące na terenie gminy parki podworskie.

Z uwagi na niską lesistość gminy konieczne jest podjecie działań mających na celu zalesienie obszarów o najmniejszej przydatności rolniczej. Działania takie są możliwe w oparciu o fundusze pomocowe współfinansowane z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.

Na terenie gminy występują również parki podworskie, będące pozostałościami po rezydencjach dawnego ziemiaństwa. Służą one do wypoczynku i rekreacji miejscowej ludności a także kształtują warunki przestrzenne i pozytywnie wpływają na estetykę krajobrazu. Lokalizację i powierzchnię parków przedstawiono w poniższej tabeli.

 

*Podstawa: Dane gminy Staroźreby

 

Fauna

 

Niewielka powierzchnia lasów na obszarze gminy Staroźreby powoduje, że brak jest typowej zwierzyny leśnej. Ważnym natomiast korytarzem ekologicznym jest rzeka Płonka, która jest środowiskiem życia wielu gatunków ryb, drobnych zwierząt i ptaków. Te ostatnie są najliczniej reprezentowane. Najwięcej jest sikor, srok, gołębi, kawek i wron.

 

 

Uwarunkowania ochrony przyrody

 

Na obszarze gminy Staroźreby nie ma obszarów prawnie chronionych takich jak parki krajobrazowe, rezerwaty przyrody lub obszary chronionego krajobrazu. Znajdują się natomiast pomniki przyrody, które są prawnie chronione. Należą do nich rosnące w parku w Staroźrebach drzewa:

·       jesion wyniosły;

·       dąb szypułkowy;

·       kasztanowiec zwyczajny.

Ponadto, w celu ochrony stanowisk lęgowych perkoza w dolinie rzeki Płonki utworzono ciąg przyrodniczo – krajobrazowy.

3. Turystyka

 

Warunki naturalne gminy Staroźreby nie sprzyjały rozwojowi turystyki. Znajduje się tu niewiele zabytków historycznych na tyle atrakcyjnych, by przyciągnąć turystów z obszarów położonych w większej odległości. Turystyce i rekreacji nie sprzyja również brak jezior i zbiorników zalewowych. Brak zatem warunków do uprawiania sportów wodnych czy wędkarstwa. Nie powstały również gospodarstwa agroturystyczne. Nie funkcjonują pola biwakowe czy stanice harcerskie. Nie rozwinęło się również, z uwagi na brak atrakcyjnych terenów budownictwo letniskowe. Poza wewnętrznymi uwarunkowaniami, ważna jest również rola konkurencji zewnętrznej. Potencjalni turyści z regionu Płocka, Ciechanowa czy nawet Warszawy wybierają często dysponujące lepszymi warunkami naturalnymi gminy na Pojezierzu Gostynińskim czy też obszary znajdujące się bezpośrednio nad Wisłą. Jednakże walorem gminy jest czyste środowisko i naturalny krajobraz. Po rozbudowie infrastruktury turystycznej i rekreacyjnej, budowie ścieżek pieszych czy rowerowych, aktywnej promocji możliwym byłoby przyciągnięcie na teren gminy turystów w ramach zarówno turystyki pobytowej jak i kwalifikowanej.

Do istniejącej bazy turystycznej na terenie gminy można obecnie zaliczyć:

·       bazę noclegową – Zajazd „U Janusza” w Dłużniewie - 20 miejsc;

·       bazę gastronomiczną

­         Bar przy Stacji Paliw „WASBRUK”  w miejscowości Krzywanice;

­         Restauracjo – kawiarnia „ANASTAZJA”w Staroźrebach;

­         BILARD KLUB” w Staroźrebach;

­         Zajazd „U Janusza” w Dłużniewie

 

Jedną z najszerzej uprawianych na terenie gminy form aktywności jest łowiectwo. Funkcjonuje 6 obwodów łowieckich

·       Nr 20 należy do Wojskowego Koła Łowieckiego Nr 318 UROCZYSKO w Warszawie

·       Nr 21 należy do Koła Łowieckiego „KNIAŻ” w Płocku

·       Nr 25 należy do Koła Łowieckiego „MAZUR” z siedzibą w Warszawie

·       Nr 26  należy do Wojskowego koła Łowieckiego Nr 310 „SOBOL” w Warszawie

·       Nr 27 należy do Koła „Miłośników Łowiectwa” w Warszawie

·       Nr 28 należy do Koła Łowieckiego TROP w Płocku

 

W gminie Staroźreby nie utworzono specjalnego stanowiska ds. rozwoju turystyki. Brak jest również punktu informacji turystycznej. Zadania związane z animacją turystyki prowadzą pracownicy gminy na co dzień zajmujący się innymi zadaniami.

4. Infrastruktura techniczna i zagospodarowanie przestrzenne.

 

4.1. Sieci kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków

 

Sieć kanalizacji sanitarnej

 

Powstające na terenie gminy ścieki to ścieki socjalno bytowe wynikające z zamieszkania ludzi oraz ścieki wynikające z prowadzonej działalności rolniczej. Ich ilość znacząco wzrasta w związku z dynamicznym rozwojem sieci wodociągowej. Obecnie na terenie gminy wybudowano 13,7 km sieci kanalizacji sanitarnej. Przyłączono do niej 423 budynki mieszkalne, co stanowi 24% ogółu Pozostali mieszkańcy gromadzą ścieki bytowe w zamkniętych zbiornikach. Powinny one trafiać do punktów zlewnych oczyszczalni. Jednakże w praktyce jedynie ich część oczyszczana jest w ten sposób. Pozostałe wywożone są na pola, do lasów i rowów melioracyjnych. Problemem jest również stopień szczelności części zbiorników zamkniętych.

 

Oczyszczalnie ścieków

 

Na terenie gminy funkcjonuje mechaniczno - biologiczna oczyszczalnia ścieków BIOVAC typu SBR 06120 zlokalizowana w Staroźrebach.. Parametry technologiczne oczyszczalni zostały dobrane dla zakładanego obciążenia 2840 RLM (Równoważna Liczba Mieszkańców). Faktyczne RLM, przy jakim obecnie funkcjonuje oczyszczalnia wynosi 1261. Oczyszczalnia pracuje w systemie ciągłym. Średnia ilość oczyszczanych ścieków wynosi 123,8 m³/d, natomiast maksymalna ilość, jaką obiekt może przetworzyć to 239m³/d. Przy oczyszczalni funkcjonuje punkt zlewny, do którego dowożone są wozami asenizacyjnymi ścieki ze zbiorników zamkniętych. Odbiornikiem oczyszczonej wody jest rzeka Płonka. Powstałe w wyniku oczyszczania odpady (skratki i osady ściekowe) przekazywane są do ZUOK w Kobiernikach koło Płocka.

Ponadto na obszarze gminy funkcjonuje 5 przydomowych oczyszczalni ścieków o przepustowości do 5 m3/d każda. Zlokalizowane one są w Staroźrebach, Dłużniewie, Mieczynie, i Worowie – Wyrobach. Przewidywane jest dalsze wyposażanie gospodarstw w te urządzenia.

 

 

4.2. Gospodarka odpadami

 

Gmina nie posiada własnego składowiska odpadów. Na podstawie zawartej umowy z przedsiębiorstwem SITA Płocka Gospodarka Komunalna w Płocku powstające w gminie Staroźreby odpady komunalne są przez nią odbierane i wywożone na składowiska zlokalizowane w sąsiedniej gminie. Odbiór odpadów oparty jest z jednej strony na ustawionych we wsiach pojemnikach (do zbiórki odpadów segregowanych i niesegregowanych) oraz na podstawie indywidualnych umów z osobami fizycznymi. W 2003 r na terenie gminy było posadowionych 17 pojemników dla odpadów niesegregowanych ( w 5 miejscowościach – Bromierzyk, Góra, Mikołajewo, Przeciszewo Wieś, Sędek, Staroźreby i Zdziar Wielki) oraz 41 pojemników dla odpadów segregowanych (w miejscowościach Góra, Staroźreby i Worowie – Wyroby). Ponadto firma SITA PGK zawarła 75 umów z indywidualnymi osobami na wywóz nieczystości stałych. Tak niewielka gospodarstw, która zawarła umowy może wskazywać na to, że część śmieci powstających na terenie gminy spalana jest w przydomowych kotłowniach lub wywożona na dzikie wysypiska śmieci. Selektywna zbiórka szkła, papieru, metali i tworzyw sztucznych, realizowana z wykorzystaniem pojemników metalowych o pojemności 1,1 m³ przyniosła w 2003 r. efekt w postaci zebrania ponad 20 m³ surowców wtórnych. Zebrano następujące ich ilości:

·       Szkło – 8 m³

·       Papier – 5 m³

·       Metale – 5 m³

·       Tworzywa sztuczne – 2,9 m³

Na terenie gminy nie występują w dużych ilościach odpady niebezpieczne. Zużyte baterie zbierane są w szkołach, natomiast puste opakowania po środkach ochrony roślin rolnicy zwracają do punktów, w których zostały zakupione.

Do końca 2000 r. na terenie gminy funkcjonowało składowisko odpadów komunalnych w miejscowości Worowie – Wyroby o powierzchni 1,52 ha. Gmina dysponuje już dokumentacją dotyczącą jego rekultywacji. Wykupiono również grunty pod budowę nowego składowiska.

 

 

4.3. Zaopatrzenie i pobór wody

 

Gmina Staroźreby zaopatrywana jest w wodę z dwóch stacji wodociągowych zlokalizowanych na jej terenie (Staroźreby i Rogowo) oraz z dwóch usytuowanych poza terenem gminy (Gralewo w gminie Raciąż i Włóki w gminie Bulkowo).

Długość sieci wodociągowej na terenie gminy wynosi 180,5 km. Wskaźnik zwodociągowania gminy szacowany jest na 91%. Do sieci podłączonych jest 1558 budynków mieszkalnych. Faktyczne zużycie wody wyniosło w 2002 r. 266,7 dam³, co w przeliczeniu na mieszkańca daje 34,9 m³ wody.

Gmina eksploatuje czwartorzędowe zasoby wodonośne zgodnie z udzielonymi pozwoleniami wodno - prawnymi.

 

Stacja wodociągowa w Staroźrebach

 

Stacja pobiera wodę z trzech studni głębinowych o wydajnościach: S₁ = 71m³/h, S₂ = 66 m³/h, S₃ = 100 m³/godz.. Studnie S₁ i S₂ maja zatwierdzone zasoby w kategorii B w ilości Q = 140 m³/h natomiast zasoby studni S₃ wynoszą Q= 100 m³/h. Studnia S₃ przewidziana została jako awaryjna, uruchamiana w wypadku niemożności eksploatacji którejś z podstawowych studni.

Ze stacji w Staroźrebach zaopatrywane w wodę są następujące miejscowości: Staroźreby, Worowie – Wyroby, Bromierzyk Nowy, Bromierz Wieś, Staroźreby, Kolonia Bromierz Nowy, Mieczyno, Przeciszewo, Staroźreby Nowe, Stoplin,. Sędek, Dąbrusk, Mrówczewo, Staroźreby Hektary, Teodorowo, Opatowiec, Mikołajewo, Aleksandrowo, Smardzewo, PGR Opatowiec, Słomkowo, Włosty, Przedpełce, Kościółki, Kiełbasy, Bromierzyk Wieś.

Z uwagi na podwyższoną zawartość związków żelaza pobierana w stacji woda musi być uzdatniana. Pod względem bakteriologicznym woda nie budzi zastrzeżeń i może być wykorzystywana zarówno do celów socjalno – bytowych ludności jak i na potrzeby gospodarcze. Woda ujmowana jest w układzie dwustopniowego pompowania. Stacja wodociągowa pozostaje w zadowalającym stanie technicznym. Charakterystyka ujęcia przedstawia się następująco:

 

* Podstawa: Dane gminy Staroźreby

 

Stacja wodociągowa w Rogowie

 

Drugą ze stacji wodociągowych funkcjonujących na terenie gminy Staroźreby jest stacja w Rogowie. Wykorzystuje ona dwie studnie głębinowe o wydajnościach S₂ = 54m³/h i S₃ = 82 m³/h. Studnia S₃ ma zasoby zatwierdzone w kat. B w ilości Q = 82m³/h. Studnia S₂ przewidziana jest jako ujęcie awaryjne.

Stacja w Rogowie zaopatruje w wodę 29 miejscowości gminy Staroźreby. Są to : Rogowo, Żochówek, Żochowo Stare, Nowe Żochowo, Bylino, Przedbórz, Strzeszewo, Rostkowo, Brudzyno, Płonna, Karwowo-Podgórne, Krzywanice, Krzywanice -Trojany, Nowa Góra, Góra Wieś, Goszczyno, Marychnów, Krawieczyn, Zdziar - Łopatki, Zdziar Wielki, Zdziar Mały, Rogówko, Begno, Szulbory, Ostrzykówek, Dłużniewo. Ujmowana woda surowa nie odpowiada wymaganiom zawartym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi i w związku z tym podlega procesom uzdatniania.

Dane techniczne stacji wodociągowej w Rogowie przedstawiają się następująco:

 

* Podstawa: Dane gminy Staroźreby

 

 

Poza ww. ujęciami zlokalizowanymi na terenie gminy Staroźreby 4 wsie zaopatrywane są z ujęć położonych w ościennych gminach. Dotyczy to miejscowości Brudzyno i Strzeszewo Kuliski korzystających ze stacji wodociągowej Gralewo w gminie Raciąż oraz Nowej Wsi i Piączyna zasilanych ze stacji Włóki w gminie Bulkowo.

 

 

4.4. Melioracje i mała retencja

 

Stopień zaspokojenia potrzeb w zakresie melioracji w gminie Staroźreby wynosi 63% powierzchni gminy. Poddanych melioracji zostało 2890 ha, zabiegu tego wymaga dalsze 1678 ha użytków rolnych. Planowane działania techniczne mają uregulować stosunki wodne w glebie, polepszyć jej zdolności produkcyjne oraz ochronić przed zalewaniem. Przewidywane melioracje są elementem szerszych działań w ramach dawno już uchwalonego „Programu małej retencji w województwie płockim”.

 

4.5. Gospodarka energetyczna

 

Elektroenergetyka

 

Sieć energetyczna jest dobrze rozwinięta i stanowi jednolity system krajowy. Dostarczana energia w pełni pokrywa zapotrzebowanie odbiorców. Obszar powiatu obsługiwany jest przez Zakład Energetyczny w Płocku.

 

Sieć gazowa

 

Dzięki przebiegającemu przez teren gminy rurociągowi relacji Rembelszczyzna – Włocławek (2xDN500) oraz wybudowanej w Staroźrebach stacji redukcyjno – pomiarowej możliwe było wybudowanie gazociągów średniego ciśnienia. Stacja może dostarczyć 1500 m3/h. Długość sieci gazowej na terenie gminy wynosi 15,0 km i przyłączono do niej 340 użytkowników. Długość przyłączy wynosi 8,3 km. Pozostali mieszkańcy zmuszenia są do korzystania z gazu dostarczanego w butlach lub luzem do przydomowych zbiorników.

 

Ciepłownictwo

 

W gminie brak centralnych systemów zaopatrzenia w ciepło. Podstawowa sieć wsi to typowa zabudowa wiejska z przewagą domów jednorodzinnych wolnostojących, gdzie źródła ciepła mają charakter dowolny. Stosowane są rozwiązania indywidualne, jednak z przewagą wykorzystania węgla i drewna. Lokalne systemy grzewcze o większej wydajności i mocy funkcjonują w obiektach użyteczności publicznej. Są to:

·       Kotłownia gazowa prze Zgromadzeniu Sióstr Pasjonistek;

·       Kotłownia węglowa przy szkole w Staroźrebach;

·       Kotłownia węglowa przy szkole w Smardzewie;

·       Kotłownia węglowa przy szkole w Przeciszewie;

·       Kotłownia węglowa przy szkole w Bromierzyku;

·       Kotłownia węglowa przy szkole w Zdziarze Wielkim;

·       Kotłownia węglowa przy szkole w Górze.

 

Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii

 

W ramach Związku Gmin Powiatu Płockiego gmina Staroźreby realizuje program pod nazwą „Program wykorzystania energii odnawialnej w społecznościach wiejskich metodą zrób to sam – Sięgnij po słońce”. W ramach tej inicjatywy, koordynowanej przez Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w szkole w Nowej Górze zostaną zainstalowane kolektory słoneczne o powierzchni 6m². Wykonane będą one poprzez członków społeczności lokalnej, którzy przeszli stosowne szkolenia w tym zakresie. Inicjatywa ma być żywym przykładem i zachęcać pozostałych do budowy kolektorów słonecznych typu wodnego służących do ogrzewania ciepłej wody użytkowej.

 

Poprawa jakości powietrza

 

Zagrożenie toksycznymi środkami przemysłowymi w gminie Staroźreby jest możliwe poprzez przedostanie się zanieczyszczeń z zakładów mieszczących się na terenie pobliskiego Płocka. Awaryjne uwolnienie całkowitej posiadanej przez zakłady ilości toksycznego środka przemysłowego może przy niesprzyjających warunkach atmosferycznych spowodować zagrożenie dla zdrowia mieszkańców gminy.

Dodatkowo potencjalne zagrożenie na terenie gminy stwarza transport drogami gminy toksycznych środków przemysłowych. Szczególnie zagrożone są tereny przyległe do drogi wojewódzkiej nr 567  Płock – Góra, która jest trasą wyznaczoną do przewozu materiałów niebezpiecznych i substancji chemicznych.

Należy ograniczyć również lokalne źródła emisji zanieczyszczeń powstających w gospodarstwach rolnych, będących także źródłami odorów.

Głównym zanieczyszczeniem powietrza atmosferycznego na terenach rozwoju procesów urbanistycznych jest stosowanie tradycyjnych systemów ogrzewania. W celu ochrony powietrza należy stopniowo zastępować węglowe systemy ogrzewania paliwami ekologicznie czystymi (olej opałowy, gaz). Modernizacje te powinny w pierwszej kolejności objąć obiekty użyteczności publicznej, np. szkoły, ośrodki zdrowia. Wszystkie nowo powstające inwestycje powinny być wyposażone w ekologiczne źródła energii z preferencją zbiorczych systemów ciepłowniczych. Jednakże modernizacja kotłowni węglowych i domowych palenisk uzależniona będzie od sytuacji ekonomicznej ludności jak i stopnia jej świadomości ekologicznej. Gmina może wpływać również na decyzje przedsiębiorstw i indywidualnych konsumentów energii cieplnej poprzez udzielanie preferencji tym, którzy inwestować będą w proekologiczne rozwiązania ciepłownicze.

 

 

4.6. System Komunikacji

 

Drogi

 

Przez obszar gminy Staroźreby przebiegają droga krajowa nr 10 relacji Warszawa – Toruń oraz wojewódzka nr 567 Płock – Góra. Uzupełnieniem systemu komunikacyjnego gminy są drogi powiatowe i gminne. Teren gminy Staroźreby należy do dość dobrze obsłużonych komunikacyjnie. Wskaźnik gęstości dróg wynosi 116 km/100 km² i jest zbliżony do średniej w UE. Jednakże system komunikacyjny, aczkolwiek poprawny pod względem układu przestrzennego wymaga modernizacji zwłaszcza, jeśli chodzi stan nawierzchni.

 

Drogi krajowe

 

Droga krajowa przebiega przez północną część województwa. Natężenie ruchu, w związku z faktem, że stanowi ona ważny ciąg tranzytowy Wschód – Zachód jest stosunkowo wysokie. Oddziałuje to negatywnie na zurbanizowane tereny przylegające bezpośrednio do drogi, z drugiej strony jednak droga pozytywnie wpływa na ich rozwój. Długość odcinka drogi krajowej na terenie gminy wynosi 8500 m.

 

Drogi wojewódzkie

 

Oś komunikacyjną gminy stanowi droga wojewódzka nr 567 relacji Płock – Góra. Ma ona największe znaczenie dla całego układu komunikacyjnego. Poprzez tą drogę pozostałe drogi włączone są do systemu komunikacyjnego kraju. Długość odcinka drogi wojewódzkiej na obszarze gminy wynosi 12 500 m.

 

Drogi powiatowe

 

Drogami powiatowymi zarządza Powiatowy Zarząd Dróg w Płocku. Łączna długość dróg powiatowych wynosi 64 100 m. Większość z nich posiada nawierzchnię bitumiczną.

 

Wykaz dróg powiatowych w gminie Staroźreby

 

 

Drogi gminne

 

Drogi gminne zarządzane są przez samorząd gminy. Do zadań zarządcy należą wszystkie obowiązki związane z eksploatacją dróg. W szczególności dotyczy to budowy dróg i mostów, ich modernizacji, ochrony i utrzymania.

Łączna długość dróg gminnych na terenie gminy Staroźreby wynosi 75 000 m. Jedynie 3800 m stanowią drogi gminne o nawierzchni twardej. Jest to zaledwie 5,07 % ogółu dróg gminnych.

 

Wykaz dróg gminnych w gminie Staroźreby

 

Lp.	Nr ewid. drogi		Nazwa drogi	Rodzaj nawierzchni	Długość odcinka (m)
1		313701	Dąbrusk- granica Gminy	żwirowa	1.200
2		313702	Granica gminy- Smardzewo - Gr. Gminy Ciółkowo	żwirowa	2.500
3		313703	(Zagroba) granica Gminy Mrówczewo - Staroźreby	bitumiczna (1.500m) przechodząca w żwirową	4.000
4		313704	Dąbrusk - Staroźreby	żwirowa	3.500
5		313705	Granica Gminy Chudzyno- droga powiatowa Nr 193	żwirowa	600
6		313706	Droga powiatowa Nr 193 –Przeciszewo - Bromierz	żwirowa	2.700
7		313707	(Cieszewo) granica gminy - Przeciszewo	żwirowa	1.200
8		313708	Bromierz -Bromierzyk	żwirowa	2.500
9		313709	Bromierz - Nowy Bromierzyk	żwirowa	3.100
10		313710	(Staroźreby) – Worowice Wyroby- Bromierzyk	żwirowa	3.000
11		313711	Przedbórz- Dłużniewo	bitumiczna (300 m) przechodząca w żwirową	1.800
12		313712	Przedbórz -Marychnów	żwirowa	2.300
13		313713	Dłużniewo Duże – droga powiatowa nr 203	żwirowa	2.300
14		313714	(Dąbrusk Kol.) granica gminy -Malanowo – granica gminy	żwirowa	2.700
15		313715	Droga powiatowa Nr 203-Brudzyno-Malanowo	żwirowa	3.500
16		313716	Rostkowo- granica (Bożewo Kmice)	żwirowa	2.400
17		313717	Opatówiec – Słomkowo -granica gminy- Ostrzykówek	żwirowa	4.500
18		313718	Przedpełce- Kiełbasy	żwirowa	2.200
19		313719	Staroźreby - Zdziar Mały- Zdziar Wielki	żwirowa	3.600
20		313720	Zdziar Mały –Zdziar Wielki	żwirowa	2.800
21		313721	Zdziar Las – Rogówko- Rogowo Szlacheckie	żwirowa	6.200
22		313722	Zdziar Wielki - Góra	żwirowa	3.200
23		313723	Zdziar Łopatki- Kolonia Żochowo	żwirowa	2.900
24		313724	Kolonia Żochowo - Żochowo	żwirowa	1.700
25		313725	Góra- Karwowo- Płonna- granica pow. (Pomianowo)	żwirowa	5.000
26		313726	Karwowo – Krzywanice -Płonna	bitumiczna (2.000m) przechodząca w żwirową	2.300
27		313727	Rogowo - Piączyn	żwirowa	1.300
RAZEM					75.000

 

 

Przewozy pasażerów

 

Na terenie gminy publiczny transport osobowy zapewnia PKS. Gmina posiada bezpośrednie połączenia do większości gmin powiatu płockiego. Możliwe są również bezpośrednie połączenia m.in. do Warszawy i Płocka.

 

Na terenie gminy nie występuje komunikacja kolejowa.

 

 

4.7.Infrastruktura komunikacji elektronicznej

 

Na całym obszarze gminy dostępna jest telefonia przewodowa. Poniżej przedstawiono liczbę abonentów w latach 1995-1999.

 

* podstawa: Dane GUS.

 

Zainstalowana centrala umożliwia dostęp do szerokopasmowych łącz internetowych typu SDI.

Gmina Staroźreby pozostaje w całości w zasięgu następujących stacji bazowych telefonii komórkowej:

 

·          PTK Centertel

·          ERA GSM

·          PLUS GSM

 

 

4.8. Stan obiektów dziedzictwa kulturowego.

 

Na terenie gminy Staroźreby istnieje kilka interesujących obiektów i zabytków kultury materialnej. Składają się na nie obiekty sakralne, zespoły pałacowe z parkami podworskimi oraz obiekty przemysłowe. Są one chronione jako zabytki kultury.

Poniżej przedstawiono zabytkowe obiekty w poszczególnych miejscowościach.

 

Bromierz

Zespół dworski:

·       Dwór murowany o charakterze barokowo – klasycystycznym;

·       Park o charakterze krajobrazowym, starodrzew w wieku ponad 100 lat, z dominacją olszy czarnej, kasztanowca, brzozy, lipy z charakterystycznymi stawami i oczkami wodnymi

 

Bromierzyk

Zespół dworski wpisany doi rejestru zabytków dawnego woj. płockiego pod nr 563 (data wpisu – 31.08.1987 r.)

·       Dwór murowany, parterowo – piętrowy z elementami architektury neogotyckiej;

·       Park krajobrazowy;

·       Młyn parowy – (pełniący dziś funkcję spichlerza), murowany, czterokondygnacyjny

 

Bylino

·       Młyn wodny, drewniany z początku XX wieku.

 

Góra

Zespół kościoła parafialnego p.w. św. Jakuba wpisany do rejestru zabytków dawnego woj. płockiego pod nr 2137 (data wpisu 29.01.1979 r.). Składają się nań:

·       Drewniany kościół z wyposażeniem w stylu barokowym i rokokowym;

·       Dzwonnica murowana z końca XIX w.;

·       Cmentarz przykościelny.

Zespół dworski składający się z:

·       Dworu murowanego, wpisanego do rejestru zabytków dawnego woj. płockiego pod nr 236/1442/75 (data wpisu 22.05.1975 r.)

·       Parku z I połowy XIX w. wpisanego do rejestru zabytków dawnego woj. płockiego pod nr 573 (data wpisu 02.09.1987 r.)’

·       Cmentarza parafii rzymsko – katolickiej założonego ok. 1839 r.

 

Przedpełce

·       Wiatrak z 1929 r. - obecnie młyn napędzany elektrycznie.

 

Rogowo

·       Wiatrak drewniany z początku XX w., przeniesiony z Bulkowa w 1936 r; obecnie młyn napędzany elektrycznie.

 

Staroźreby

·       Zespół pałacowy wpisany do rejestru zabytków dawnego woj. płockiego pod nr 31/108 (data wpisu 25.01.1958 r.). W skład zespołu wchodzi klasycystyczny pałac murowany, neogotycka brama wjazdowa oraz park z początku XIX w. ;

·       Kościół neogotycki murowany;

·       Dzwonnica murowana z końca XIX w.;

·       Cmentarz przykościelny;

·       Dawny zajazd w stylu klasycystycznym z I połowy XIX w., wpisany do rejestru zabytków dawnego woj. płockiego pod nr 144/554/52 (data wpisu 30.03.1962 r.)

·       Młyn murowany z 1918 r.;

·       Wiatrak koźlak , drewniany z 1927 r.

 

Ponadto, ze względu na konieczność ochrony i zachowania dla przyszłych pokoleń opieką konserwatorską należałoby objąć:

·       Układ zabudowy Staroźreb; wzorowany na klasycystycznych układach miast, charakteryzujący się zabudowa urbanistyczną wokół prostokątnego rynku z geometrycznie poprowadzonymi ulicami z wkomponowanymi osiami widokowymi;

·       Plebanię w Górze z II poł. XIX w., późnoklasycystyczną, murowaną;

·       Dom młynarza oraz pozostałości po folwarku w Bylinie.

 

 

4.9. Układ osadniczy

 

Sieć osadniczą wyznacza przestrzeń przeznaczona do urbanizacji. Z uwagi na fakt, że obecnie wiodącym sektorem gospodarki w gminie jest rolnictwo warunkuje ono, biorąc pod uwagę obszar gruntów ornych, rozwój przestrzenny gminy. Z charakterem obsługi przestrzeni rolniczej związana jest typowa zabudowa wiejska, chociaż coraz większy wpływ na kształt zabudowy mają trasy komunikacyjne.

Usługi administracyjne, kulturalne, handlowe i rzemiosło koncentrują się w Staroźrebach Pozostałe wsie to wsie produkcyjne. Można wśród nich wyróżnić dwa typy urbanistyczne:

·       wsie o zabudowie zagrodowej z wykształconą zabudową mieszkaniową jednorodzinną i rozwijającymi się usługami;

·       wsie o podstawowej produkcji rolniczej z zabudową zagrodową o charakterze ulicowym lub łańcuchowym bądź w zabudowie kolonijnej (rozproszonej).

·       wsie gdzie funkcjonowały dawne PGR lub RSP składające się z zespołów produkcji rolnej specjalistycznych z towarzyszącymi im zespołami zabudowy wielo lub jednorodzinnej wraz z usługami z zakresu infrastruktury technicznej i społecznej.

5.Gospodarka

 

 Gmina Staroźreby przynależy do regionu o podstawowej funkcji rolniczej i w związku z tym w strukturze gospodarki dominuje gospodarka rolna reprezentowana przez rodzinne gospodarstwa indywidualne. Również działające na terenie gminy nieliczne zakłady pracy i przedsiębiorstwa ukierunkowane są najczęściej na obsługę lokalnego rynku.

 

Rolnictwo

 

Struktura gospodarstw

 

Na terenie gminy znajduje się 1077 gospodarstw rolnych. (Powszechny Spis Rolny 2002) Dominującą formą własności ziemi w gminie jest gospodarstwo indywidualne (1076 gospodarstw).

 

Struktura agrarna w gminie Staroźreby

 

 

* podstawa; Dane GUS Powszechny Spis Rolny 2002

 

Produkcja roślinna i zwierzęca.

 

W strukturze zasiewów dominują zboża. Na dalszych miejscach lokują się rośliny okopowe i pastewne. Wynika to z przydatności gleb, warunków klimatycznych (niski wskaźnik opadów atmosferycznych) oraz opłacalności produkcji.

 

Powierzchnia zasiewów

 

* podstawa; Dane GUS Powszechny Spis Rolny 2002r.

 

 

Hodowla obejmuje głównie trzodę chlewną i bydło. Jest to konsekwencją struktury zasiewów (zboża) oraz udziału użytków zielonych w ogólnej ilości użytków rolnych. Wysoki odsetek gospodarstw utrzymujących oba typy produkcji wskazuje na brak specjalizacji w hodowli. Bez zwierząt gospodarskich funkcjonowało 431 gospodarstw, z czego najwięcej tych do 1 ha.

 

* podstawa; Dane GUS Powszechny Spis Rolny 2002r.

 

Pozarolnicza działalność gospodarcza

 

Typowo rolniczy charakter gminy potwierdza niewielka liczba podmiotów gospodarczych. Wg informacji urzędu gminy w Staroźrebach w 2003 r. funkcjonowało na jej obszarze 230 podmiotów gospodarczych. Poniżej przedstawiono liczbę podmiotów z uwzględnieniem prowadzonej działalności

 

*Podstawa: Dane gminy Staroźreby

 

Poniżej przedstawiono ilość podmiotów zarejestrowanych w systemie REGON.

 

* podstawa; Dane GUS

 

 

Handel

 

Na terenie gminy istnieje dobrze rozwinięta sieć sklepów. Pozwalają one na zaopatrzenie mieszkańców w niezbędne artykuły. W dużej mierze oparte są na samozatrudnieniu prowadzących je osób i ich rodzin. Jednakże, podobnie jak w skali całego kraju z trudem znoszą one konkurencję dużych sieci handlowych.

Poniżej przedstawiono ilość sklepów w gminie Staroźreby w latach 1996-2003.

 

* podstawa; Dane GUS

 

Na terenie gminy funkcjonuje 5 stacji paliw w miejscowościach: Dłużniewo, Krzywanice, Nowa Góra, Staroźreby i Worowie Wyroby. Uzupełnieniem dla handlu są dwa stałe targowiska.

6. Sfera społeczna

 

6.1.Sytuacja demograficzna

 

Wielkość populacji

 

Cechy demograficzne, które warunkują rozwój społeczno – gospodarczy gminy to:

·          utrzymanie się średniego wskaźnika gęstości zaludnienia

·          zmieniająca się struktura wieku ekonomicznego ludności z zaznaczającym się spadkiem udziału ludności w wieku przedprodukcyjnym, spadającym procentowym udziałem ludności w wieku produkcyjnym i występowanie wzrostowego trendu procentowego udziału ludności w wieku poprodukcyjnym,

·          utrzymanie się równowagi płci,

·          utrzymanie się dodatniego poziomu przyrostu naturalnego

·          zapobieżenie ujemnemu saldu migracji.

 

Wielkość populacji i zmiany w czasie

 

* podstawa; Dane GUS

 

Liczba ludności w gminie systematycznie maleje. Choć przyrost naturalny generalnie jest dodatni to o malejącej liczbie ludności gminy przesądza ujemne saldo migracji.

 

Struktura wiekowa

 

Poniższa tabela przedstawia populację gminy w rozbiciu na grupy wiekowe uwzględniając płeć (2002r.)

 

* podstawa; Dane GUS (wg faktycznego miejsca zamieszkania)

 

 

6.2. Poziom wykształcenia

 

Poziom wykształcenia ludności powyżej 13 roku życia przedstawia się w gminie Staroźreby następująco.

 

Grupy wieku	ogó- łem	Poziom wykształcenia
		wyż- sze	police-alne	średnie			zasadnicze zawodowe	podstawowe ukończone	podstawowe nieukończone i bez wykształcenia szkolnego
				ra-zem	ogólno-kształcące	zawodowe
OGÓŁEM	6151	181	127	929	218	711	1781	2573	560
do 19 lat	870	-	-	48	14	345	54	705	63
20-29	1097	57	42	314	61	253	464	209	11
30-39	1033	47	16	230	22	208	544	183	13
40-49	946	39	36	167	36	131	459	230	15
50-59	754	21	25	100	43	57	194	388	26
60-64	379	6	5	35	21	14	32	256	45
pow. 65 lat	1072	11	3	35	21	14	34	602	387
mężczyźni	3074	66	37	361	50	311	1122	1260	228
kobiety	3077	115	90	568	168	400	659	1313	332

* podstawa: dane GUS

 

6.3.Poziom bezrobocia

 

Dominującym sektorem gospodarki w gminie Staroźreby jest rolnictwo. W gminie jest niewiele podmiotów gospodarczych, które dawałyby miejsca pracy dla nadwyżki siły roboczej. Podobnie jak w skali całego kraju przyrost nowych miejsc pracy jest bardzo niewielki. Korzystną dla rynku pracy okolicznością jest bliskość miasta Płocka, gdzie wielu mieszkańców gminy znajduje zatrudnienie. Znaczącym pracodawcą w skali gminy jest samorządowa oświata.

Poniżej przedstawiono dane dotyczące bezrobocia w gminie.

 

Dynamika bezrobocia w gminie Staroźreby

 

* podstawa: Dane PUP w Płocku

 

 

Wśród zarejestrowanych bezrobotnych prawie połowę stanowią kobiety, wysoki jest również odsetek ludzi młodych. Dodatkowymi niekorzystnymi czynnikami jest wysoki udział osób długotrwale bezrobotnych, wysoki udział osób o niskim poziomie wykształcenia i osób bez kwalifikacji. Prognozy podaży miejsc pracy również nie są optymistyczne. Poprawa sytuacji byłaby możliwa w wypadku dynamicznego rozwoju przetwórstwa produktów rolnych oraz wzrostu gospodarczego i nowych inwestycji w pobliskim Płocku.

Sytuację bezrobotnych komplikuje fakt, że większość z nich nie jest uprawniona do otrzymywania zasiłku. Równie niekorzystna jest pozycja absolwentów, którzy nie podjęli dotąd żadnej pracy. Wymagania pracodawców dotyczą najczęściej osób z doświadczeniem zawodowym a brak możliwości podjęcia pierwszej pracy znacząco ogranicza możliwości zatrudnienia absolwentów. Ponadto wiele kierunków kształcenia nie odpowiada obecnie potrzebom rynku pracy.

Pośrednictwem pracy zajmuje się Powiatowy Urząd Pracy w Płocku.

 

 

6.3. Ochrona zdrowia

 

Usługi w zakresie ochrony zdrowia na terenie gminy świadczą następujące podmioty:

·       Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Nowej Górze - zatrudniający na stałe 1 lekarza. Ponadto zakład oferuje możliwości korzystania z porad ginekologa.

·       Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „REMEDIUM” w Staroźrebach – zatrudniający 2 lekarzy. Zakład umożliwia również porady lekarzy specjalistów: psychiatry i ginekologa.

·       Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „VITA”- Usługi Pielęgniarsko-Położnicze w Staroźrebach

·       Gabinet Stomatologiczny w Staroźrebach – zatrudnionych 2 lekarzy stomatologów

·       Gabinet Stomatologiczny  w Nowej Górze – 1 lekarz stomatolog

·       Gabinet Rehabilitacyjny w Staroźrebach

Zaopatrzenie w leki zapewnia apteka „Przy Klasztorze” w Staroźrebach. Planowane jest również uruchomienie apteki w Nowej Górze.

Działalność Placówek ZOZ na terenie gminy Staroźreby ukierunkowana jest na zaspokojenie potrzeb mieszkańców w zakresie ochrony zdrowia. Osoby mieszkające w gminie korzystają ze świadczeń zdrowotnych służących zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Najczęstsze z udzielanych świadczeń to:

·       badania i porady lekarskie

·       leczenie

·       rehabilitacja lecznicza

·       opieka nad kobietą ciężarną i jej płodem, połogiem

·       opieka nad noworodkami i dziećmi

·       szczepienia ochronne i inne działania zapobiegawcze

·       badania diagnostyczne i analityki medycznej

·       pielęgnacja chorych

·       orzekanie o stanie zdrowia

·       promocja zdrowia

·       opieka pielęgniarska w zakładach nauczania i wychowania

Zakłady opieki zdrowia odgrywają również dużą rolę na polu szeroko rozumianej profilaktyki i oświaty medycznej. Obejmują również kompleksową opieką medyczną młodzież szkolną.

 

 

6.4. Edukacja i sport

 

Na terenie gminy działają niżej wymienione placówki oświatowe:

·       Szkoła Podstawowa Staroźrebach

·       Gimnazjum w Staroźrebach

·       Zespół Szkół im Jana Pawła II w Staroźrebach ( w skład Zespołu wchodzi Liceum Ogólnokształcące i Liceum Ekonomiczne- placówka prowadzona przez władze powiatowe).

Wyżej wymienione szkoły usytuowane są w jednym budynku. Obiekt posiada dwie sale komputerowe ( jedna wspólna dla Szkoły Podstawowej i gimnazjum, druga w zespole szkół) oraz salę gimnastyczną.

·       Szkoła Podstawowa w Nowej Górze

·       Gimnazjum w Nowej Górze

Obie placówki funkcjonują w jednym budynku i wyposażone są w dwie pracownie komputerowe. Trwa budowa hali sportowej, której oddanie do użytku przewidywane jest na dzień 1 września 2005 r.

·       Szkoła Podstawowa w Bromierzyku

·       Szkoła Podstawowa w Smardzewie

·       Szkoła Podstawowa w Zdziarze Wielkim

·       Szkoła podstawowa w Przeciszewie.

Szkoły podstawowe w Bromierzyku, Smardzewie, Zdziarze Wlk. i Przeciszewie wyposażone są w sale komputerowe, nie posiadają jednak sal gimnastycznych.

Wszystkie obiekty oświatowe w gminie Staroźreby pozostają w zadowalającym stanie technicznym.

Ogółem w oświacie gminy Staroźreby zatrudnionych jest 133 nauczycieli (126 w SP i gimnazjach oraz 7 w klasach „0”).

 

Szkolnictwo publiczne w gminie Staroźreby

 

*Podstawa: dane gminy Staroźreby

 

Średnia liczba dzieci i oddziałów w szkołach gminy w latach 2002 – 2004

 

*Podstawa: dane gminy Staroźreby

 

Edukacja ponadgimnazjalna młodzieży gminy Staroźreby odbywa się (jeżeli młodzież nie uczęszcza do gminnego Zespołu szkół) w pobliskim Płocku. Z ośrodków akademickich najczęściej wybierana jest Warszawa, Łódź oraz Płock.

 

Szkolnictwo ponadgimnazjalne w gminie Staroźreby

 

*Podstawa: dane gminy Staroźreby

 

 

Biblioteki

 

Na terenie gminy funkcjonuje Gminna Biblioteka Publiczna z filią w nowej Górze. Posiada ona w swych zbiorach ponad 27000 woluminów. W 2003 r. zarejestrowanych było 655 czytelników.

 

Sport

 

Na terenie gminy prowadzi działalność Ludowy Klub Sportowy „Świt Staroźreby”. Utrzymuje on sekcję piłki nożnej (juniorzy i seniorzy) raz sekcję piłki siatkowej. Klub bierze udział w rozgrywkach ligi okręgowej zarówno w kategorii juniorów jak i seniorów. Okazjonalnie organizowania są również rozgrywki międzygminne. LKS „ŚWIT” bierze również udział w zawodach organizowanych na terenie powiatu np. O Puchar Wójta Gminy Ponadto w ramach odbywającego się corocznie festynu „Niedziela w Staroźrebach” rozgrywane są turnieje piłki siatkowej oraz piłki nożnej.

 

 

Kultura

 

Na terenie Gminy Staroźreby prowadzi swą działalność Gminny Ośrodek Kultury w Staroźrebach

Corocznie organizowane są następujące imprezy

·       Imprezy tematyczne : „Choinka”, Dzień Babci i Dziadka, Dzień Dziecka, Dzień Kobiet, Dzień Seniora

·       Majówka

·       Festyn „Niedziela w Staroźrebach” organizowany w ostatnią wakacyjną niedzielę

·       Przegląd Dorobku Kulturalnego Gminy Staroźreby w którym biorą udział dzieci i młodzież szkół gminnych a także podopieczni GOK-u

·       Koncert kolęd

·       Sylwester w plenerze

 

Ponadto na terenie Gminy prowadzi działalność Polski Związek Hodowców Gołębi Pocztowych Sekcja Staroźreby Odział Płock, który w 2004 roku obchodził swoje 10-lecie istnienia.

 

6.5. Określenie grup społecznych wymagających wsparcia, opieka społeczna

 

Opieka społeczna w gminie realizowana jest poprzez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej. Głównym adresatem pomocy społecznej są rodziny dotknięte bezrobociem oraz gospodarstwa o niewielkiej powierzchni i niskiej klasie gruntów.

 

Wsparcie socjalne

 

Gmina poprzez system zasiłków i dotacji celowych udziela wsparcia osobom wymagającym pomocy. Do kategorii osób wspieranych materialnie przez gminę należy zaliczyć przede wszystkim ludzi nieporadnych życiowo, rodziny wielodzietne, osoby z rodzin patologicznych, ludzi starych, przewlekle chorych i bezrobotnych. Konieczność zapewnienia w wydatkach gminnego budżetu kwot na cele pomocy o charakterze socjalnym ogranicza środki, które w innej sytuacji można by skierować na rozwój gminy.

 

Rodzaje udzielonego wsparcia w gminie Staroźreby w zależności od powodów trudnej sytuacji życiowej

 

*Podstawa: dane Urzędu Gminy w Staroźrebach

 

 

Dane dotyczące pomocy społecznej realizowanej w gminie Staroźreby

 

*Podstawa: dane Urzędu Gminy w Staroźrebach

 

 

Rodzaje świadczonej pomocy społecznej w gminie Staroźreby

 

Rodzaj pomocy	Nakłady	Ilość osób/ilość świadczeń [2004 r.]
Zasiłki stałe	37.095,-	23/97
Zasiłki stałe wyrównawcze	29.883,-	27/147
Zasiłki rodzinne	2.573,-	5/16
Zasiłki pielęgnacyjne	3.259,-	5/6
Zasiłki z tyt. macierzyństwa	19.494,-	12/44
Renty socjalne	-	-
Zasiłki okresowe	49.992	156/424
Składki na ubezp. Emerytalne i rentowe	7.916,78	14/57
Zasiłki okres. gwarantowane	1.738,-	1/5
Świadczenia rodzinne	885.991	620/9506
Ogółem dotacja	151.950,78	243/796

*Podstawa: dane Urzędu Gminy w Staroźrebach

 

Wsparcie o charakterze strukturalnym (gospodarczym)

 

Wsparcia finansowego o charakterze strukturalnym (gospodarczym) wymagają następujące grupy społeczne:

·          osoby pozostające bez pracy a pragnące podjąć działalność gospodarczą

·          podmioty gospodarcze funkcjonujące w sferze usług a wymagające podniesienia ich konkurencyjności poprzez wzrost jakości świadczonych usług i inwestycje w środki trwałe

·          rolnicy wyrażający chęć przekwalifikowania się i odejścia od tradycyjnej produkcji rolnej.

 

Grupy te wymagają również wsparcia pozafinansowego w zakresie prawa i zagadnień ekonomicznych oraz możliwości wykorzystania środków strukturalnych Unii Europejskiej. W szczególności należałoby zapewnić im możliwość korzystania z programów związanych bezpośrednio z rolnictwem i obszarami wiejskimi.

7.Identyfikacja problemów

 

Gmina Staroźreby boryka się z problemami typowymi dla obszarów pozametropolitalnych. W krótkim okresie czasu nie należy oczekiwać napływu dużych inwestorów zewnętrznych ani zaangażowania środków publicznych w dużej skali. Powoduje to konieczność racjonalnego rozdziału kwot dysponowanych przez gminę oraz dokładne rozpoznanie potrzeb i najbardziej palących problemów do rozwiązania. Obszary niedostatków można ująć w następujących punktach:

 

a/ Infrastruktura techniczna

 

-         Niezadowalający stan szlaków komunikacyjnych;

-         Niewystarczający stopień zwodociągowania gminy;

-         Niewystarczający stopień skanalizowania gminy;

-         Słabo rozwinięty system gospodarki odpadami.

 

 

b/ Sfera turystyki

 

-         Brak infrastruktury turystycznej;

-         Brak profesjonalnej promocji turystycznej gminy;

-         Słaba informacja turystyczna;

-         Brak „tradycji” turystycznej na wsi;

-         Niewystarczające wykorzystanie znajdujących się na terenie gminy dóbr dziedzictwa kulturowego;

-         Niewystarczający poziom świadomości ekologicznej mieszkańców gminy.

 

c/ Sfera gospodarcza

 

-         Rozdrobnienie gospodarstw uniemożliwiające stosowania efektywnych technologii produkcji;

-         Brak terenów wydzielonych i przygotowanych pod inwestycje;

-         Brak inwestorów zewnętrznych;

-         Brak znaczących bogactw naturalnych;

-         Brak integracji w środowisku wiejskim – producenci rolni nie utworzyli grup producenckich;

-         Mała różnorodność gospodarcza;

-         Mała ilość podmiotów gospodarczych poza rolnictwem;

-         Nadmiar siły roboczej zaangażowanej w produkcji rolnej;

-         Niskie dochody ludności rolniczej skutkujące ograniczeniem lokalnego popytu;

-         Niewielkie możliwości zmian źródeł zarobkowania na terenie gminy;

 

d/ Sfera społeczna

 

-         Niski poziom wykształcenia;

-         Niewielka ilość pozarolniczych miejsc pracy;

-         Niska mobilność ludności rolniczej na rynku pracy;

-         Niski poziom przygotowania lokalnej społeczności do sprostania wyzwaniom współczesnej gospodarki;