Uchwała Nr 23/VII/2007

Rady Gminy w Staroźrebach

z dnia 30 maja 2007 roku

w sprawie ustalenia Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych 

Gminy Staroźreby na lata 2007-2012

Na podstawie art. 18 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 z późn. zm. ) oraz art. 17 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (DZ. U. Nr 645, poz. 593, Nr 99 poz. 1001).

Rada Gminy Staroźreby uchwala, co następuje:

§ 1

Uchwala się Gminną Strategię Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Staroźreby na lata 2007-2012, stanowiącą załącznik nr 1 do niniejszej uchwały.

§ 2

Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi gminy Staroźreby

§ 3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

                                                                              Przewodniczący Rady Gminy

 Załącznik

do Uchwały Nr 23/VII/2007

Rady Gminy w Staroźrebach

z dnia  30 maja 2007 rok

I.                     WSTĘP

             Strategia rozwiązywania problemów społecznych jest niezwykle ważna dla prawidłowej realizacji polityki społecznej. Od 6 lat  (2000 roku) zaszły i ciągle zachodzą  istotne zmianami w obszarze prawnym regulującym w sposób kluczowy normy prawne ochraniające interesy obywateli. Istotą tych zmian jest decentralizacja wielu zadań na szczebel gminny, co jest niewątpliwie następstwem transformacji ustroju społeczno – gospodarczego państwa.

              Wejście w życie takich ustaw jak : Ustawa o zatrudnieniu socjalnym z dnia 13 czerwca 2003roku, Ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004roku nałożyło na gminy obowiązek  realizowania aktywnych form polityki społecznej , które mają poprawić jakość życia lokalnej społeczności. A tym samym zapobiegać społecznej bezradności. Zjawisko społecznej bezradności nie ustępuje. Wprost przeciwnie, można stwierdzić, że poszerzają się obszary jego występowania. Niemalejące bezrobocie sprzyja umacnianiu się zjawiska ubóstwa nie tylko materialnego, ale w coraz większym stopniu „ubóstwa psychospołecznego” prowadzącego do bezradności i wykluczenia społecznego.

               Bezradność łączy się z postawą bierności, poczuciem marginalizacji, zaprzestaniem uczestniczenia w życiu społecznym. Zjawisko społecznej bezradności jest przeszkodą w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego, które to społeczeństwo jest gwarantem przestrzegania praw obywatelskich i sprawnie funkcjonującej społeczności lokalnej na zasadzie pomocniczości.

               Rozwiązanie istotnych problemów społecznych jest działaniem trudnym i długofalowym, dlatego celowe jest strategiczne podejście do zagadnień ze sfery polityki społecznej, również na poziomie lokalnym. Realizacja tego procesu zawarta jest w „Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych” będącej drogowskazem działania władz samorządowych i innych instytucji sfery pomocy społecznej. Wskazanie strategicznych kierunków działania poprzedza diagnoza problemów społecznych występujących w gminie Staroźreby. Zintegrowane podejście do problemów zaprezentowane w przedmiotowej strategii, pozwala na przyjęcie nowych rozwiązań w celu ograniczenia niekorzystnych zjawisk. W rozwiązywaniu problemów społecznych najbardziej efektywna w perspektywie lat jest nauka niezbędnych umiejętności do radzenia sobie z problemami. I to ta metoda będzie podstawą realizacji celów strategicznych. Cele strategiczne będą wyrazem dążeń i aspiracji społeczności lokalnej zmierzających do rozwiązania zidentyfikowanych problemów, likwidacji barier i zagrożeń oraz do wykorzystania wszelkich szans tkwiących w potencjale ludzkim i materialnym dla przyszłej integracji.

Działania będą prowadzone na trzech poziomach:

·          profilaktyki – to działania priorytetowe

·          pomocy doraźnej – świadczenie pomocy w sytuacjach kryzysowych

·          długofalowych programów – rozwiązywanie bądź zminimalizowanie problemów

społecznych i lokalnych.

Jako element żywy strategia będzie podlegać zmianom, będą pojawiać się nowe ważne cele, a w miarę realizacji część z przedstawionych w dokumencie straci swoją aktualność. Proces ten będzie miernikiem działań i dążeń społeczności lokalnej.

Strategia została opracowana na lata 2007-2012.

1         PODSTAWA PRAWNA

                Ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U.Nr 64, poz. 593 z późn. zm. ) nałożyła na gminę opracowanie i realizację gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy społecznej, profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i innych, których celem jest integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka.

Akty prawne:

1.       Ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r. (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm. )

2.       Ustawa o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003r. ( Dz. U. Nr 288, poz. 2255 z późn.zm.)

3.       Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej z dnia 22 kwietnia 2005r. ( Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn.zm.)

4.       Ustawa o dodatkach mieszkaniowych z dnia 21 czerwca 2001r. (Dz.U.Nr 71, poz. 734 z późn.zm.)

5.       Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004r.   ( Dz.U.Nr 99 poz. 1001 z późn.zm. )

6.       Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie z dnia 24 kwietnia 2003r. ( Dz. U. Nr 96, poz. 873 )

7.       Ustawa o zatrudnieniu socjalnym z dnia 13 czerwca 2003r. ( Dz. U. Nr 122, poz.1143)

8.       Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dnia 26 października 1982r. (Dz.U.z 2002r. Nr  147, poz. 1231 z późn.zm. )

9.       Ustawa o przeciwdziałaniu narkomani z dnia 24 kwietnia 1997r. ( Dz.U. z 2003r. Nr 24, poz. 198)

10.    Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997r. (Dz.U.Nr 123, poz. 776 z późn.zm. )

11.    Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005r. (Dz.U.Nr 180, poz. 1493 )

2.       CHARAKTERYSTYKA  GMINY

·          charakterystyka geograficzna gminy :

                Gmina Staroźreby zajmuje powierzchnię 137,6km² i liczy 7785 mieszkańców. Obszary Gminy Staroźreby pod względem fizyczno – geograficznym przynależą do makroregionu Niziny Północnomazowieckiej w dorzeczu rzek Wkry i Wisły. W krajobrazie dominują tereny równinne i lekko faliste. Przeważają lasy sosnowe, olchowe i brzozowe. W dorzeczu rzeki Płonki znajduje się ciąg przyrodnio – krajobrazowy, na terenie którego buduje swoje gniazda objęty ochroną perkoz dwuczuby. W miejscowości Staroźreby znajdują się pomniki przyrody – jesion wyniosły, kasztanowiec zwyczajny oraz dąb szypułkowy. Na terenie gminy Staroźreby znajduje się wiele obiektów zabytkowych.

              Gmina Staroźreby jest typowo rolniczą  z przeważającą uprawą zbóż i ziemniaków. Użytki rolne zajmuję 88% powierzchni, 6% to tereny leśne, 6% - pozostałe grunty.

·          Sukcesy gminy :

- zwodociągowanie gminy w 99%

- wybudowanie i oddanie do użytku mechaniczno – biologicznej oczyszczalni ścieków typu BIOVAC w Staroźrebach o wydajności 300m³/dobę oraz sieci kanalizacji sanitarnej o długości 14,3 km – 462 szt. przyłączy

- budowa dróg gminnych i ulic

- umieszczenie dwóch jednostek OSP Staroźreby i Góra w Krajowym Systemie Ratownictwa Gaśniczego

- wybudowanie hali sportowej przy Szkole w Nowej Górze

- wybudowanie budynku z szatnią dla Klubu Sportowego „ŚWIT STAROŹREBY”

- funkcjonowanie średniej szkoły zawodowej w Staroźrebach

 ·          Zamierzenia :

- zwodociągowanie gminy w 100%

- wybudowanie sieci kanalizacji sanitarnej w całej osadzie Staroźreby

- wybudowanie składowiska odpadów

- budowa dróg o nawierzchni bitumicznej

- budowa sali sportowej i modernizacja obiektów szkolnych

- rozwój kultury ludowej

3. DANE DEMOGRAFICZNE

 Gmina Staroźreby jest terenem, na którym  występuje duża migracja ludności. Przyczyną tego jest niska jakość gruntów, duże rozdrobnienie gospodarstw nie zapewniających właściwego bytu ich użytkownikom oraz duże bezrobocie.

WYKRES nr 1

Liczba                               Rozwój ludności w latach 2000-2006

Ludności                           rok

               Jak wynika z przedstawionych danych na wykresie w Gminie Staroźreby z roku na rok liczba ludności maleje, co znalazło wyraz w dynamice stanu ludności. Z powyższych informacji wynika, że od 2001 roku nastąpił znaczny odpływ ludności. Od 2001 roku do 2006 liczba ludności zmniejszyła się o 201 osób. Poza tym liczba urodzeń i zgonów na terenie gminy Staroźreby, także nie jest zadowalająca, co przedstawia poniższy wykres:

WYKRES nr 2

                             Liczba urodzeń i zgonów w latach 2004-2006

WYKRES nr 3    

Struktura wieku mieszkańców wg płci w 2004 roku.

WYKRES nr 4

                              Struktura wieku mieszkańców wg płci w 2005 roku.

WYKRES nr 5

Struktura wieku mieszkańców wg płci w 2006 roku.

              Na podstawie wyżej przedstawionych wykresów: nr 3, 4 i 5, można zauważyć, że w zbiorowości  mieszkańców gminy Staroźreby najliczniejszą grupę stanowią osoby w przedziale  od  19  do  65  roku  życia,  czyli  w  wieku  produkcyjnym.   Pocieszającym  jest fakt,  że prawie  pięciokrotnie  większą  grupę  osób  stanowią  mieszkańcy  w  przedziale  wiekowym od 0 – 18 lat  od osób, które przekroczyły już 65 rok życia.

              Przyjrzyjmy się teraz jak na przestrzeni ostatnich 3 lat, kształtowała się struktura wiekowa mieszkańców gminy Staroźreby, z podziałem na wiek: przedprodukcyjny, produkcyjny, poprodukcyjny.

WYKRES nr 6

Struktura wiekowa mieszkańców w 2004 roku

WYKRES nr 7

Struktura wiekowa mieszkańców w 2005 roku

WYKRES nr 8

Struktura wiekowa mieszkańców w 2006 roku

                Uwzględniając dane zawarte w wykresach nr: 6, 7 i 8 można  zauważyć następujące zjawiska:

·          Pozytywne: ponad 1,5 razy  większy % ludności w wieku przedprodukcyjnym niż w wieku poprodukcyjnym

·          Negatywne:

- maleje liczba osób w wieku przedprodukcyjnym

- rośnie liczba osób w wieku poprodukcyjnym

WYKRES nr 9 

Osoby zameldowane na pobyt stały i czasowy w 2005 roku

WYKRES   nr 10

Osoby zameldowane na pobyt stały i czasowy w 2006 roku

                      Gmina Staroźreby jest w większości zamieszkiwana przez osoby zameldowane tu na pobyt stały. W roku 2005 osób spełniających to kryterium była 7826, natomiast w 2006 roku – 7785, co w każdym roku stanowi 99% wszystkich mieszkańców. Zaś osoby zameldowane na pobyt czasowy stanowią zatem zaledwie 1 %, co w 2005 roku odpowiadało 71 takich osób, a w 2006 roku 70.

                        Gmina Staroźreby obejmuje 58 wsi. Mają one różne powierzchnie i różną ilość osób je zamieszkujących. Poniższa tabela obrazuje dane dotyczące  liczby mieszkańców poszczególnych wsi w latach 2004-2006

              Według danych z wykresu wynika, że ludność w poszczególnych wsiach jest rozmieszczona bardzo nierównomiernie. Największą ilość mieszkańców ma miejscowość gminna – Staroźreby : 1887-1898-1940 ( odpowiednio w latach 2004-2005-2006 ). I  w tej też miejscowości, jako jednej z nielicznych, ludności wciąż przybywa. Po Staroźrebach, do miejscowości z największą liczbą mieszkańców należą:  Nowa Góra, Bromierzyk, Rogowo, Rostkowo.  Natomiast najmniej mieszkańców ma wieś Szulborzy ( 15 osób w roku 2004,2005 i 2006 ). Poza nią niewiele więcej mieszkańców mają wsie: Kierz, Strzeszewo oraz Bylino.

3.       ROLNICTWO, STRUKTURA GRUNTÓW NA TERENIE GMINY STAROŹREBY

                 Obszar Gminy Staroźreby przynależy do makroregionu Niziny Północnomazowieckiej, mezoregionu Wysoczyzny Płońskiej. Wysoczyzna ta to równina morenowa, której rzeźbę urozmaicają wzgórza morenowe i kemowe. Wysokości na równinie wahają się od 125 do 130m n.p.m. To ukształtowanie terenu sprzyjają gospodarce rolnej.

                 Rolnicza jakość gleb gminy Staroźreby jest zróżnicowana. Ich wartość użytkowa zależy nie tylko od samej gleby, ale również od stosunków wilgotnościowych, nawożenia mineralno – organicznego oraz warunków termicznych. Jakość gleb oceniana wskaźnikiem bonitacji w gminie Staroźreby kształtuje się na poziomie 0,99 – 0,90.

WYKRES nr 11

Klasy bonitacyjne  gleb – grunty orne i sady.

WYKRES nr 12

Klasy bonitacyjne  gleb – grunty łąk i pastwisk.

               Zgodnie z powyższymi wykresami na terenie Gminy Staroźreby przeważają gleby średniej jakości, tzn w klasach III – IV. Najmiej jest niestety gleb o największej wartości, tzn. z klas bonitacyjnych I – II.

                Gmina Staroźreby zajmuje powierzchnię 137,55 km². Jest to gmina typowo rolnicza i najwięcej powierzchni zajmują grunty orne. Stanowią one aż 76,73% ogólnej powierzchni gruntów.  Następne w hierarchii są grunty pod lasami i zadrzewieniami i zajmują one 6,34% gruntów. Podobną powierzchnię zajmują łąki – 5,91%. Z kolei najmniejsze obszary zajmują pastwiska – 2,82% i sady – 0,14%. Poniżej przedstawiono wykres

WYKRES nr 13

                           Struktura gruntów na terenie Gminy Staroźreby w ha

5. MELIORACJA  GRUNTÓW   ROLNYCH

               Stopień zaspokojenia potrzeb w zakresie melioracji w gminie Staroźreby wynosi 63% powierzchni gminy. Poddanych melioracji zostało 2890 ha, zabiegu tego wymaga dalsze 1678 ha użytków rolnych. Planowane działania techniczne mają uregulować stosunki wodne w glebie, polepszyć jej zdolności produkcyjne oraz ochronić przed zalewaniem. Przewidywane melioracje są elementem szerszych działań w ramach dawno już uchwalonego „Programu małej retencji w województwie płockim”.

6.       GOSPODARKA  WODNO  ŚCIEKOWA

·          Sieć kanalizacji sanitarnej

              Powstające na terenie gminy ścieki to ścieki socjalno – bytowe wynikające z zamieszkania ludzi oraz ścieki wynikające z prowadzonej działalności  rolniczej.  Ich ilość znacząco wzrasta w związku z dynamicznym rozwojem sieci wodociągowej.  Obecnie na terenie gminy wybudowano 14,3 km sieci  kanalizacji sanitarnej. Przyłączono do niej 462 budynki mieszkalne. Pozostali mieszkańcy gromadzą ścieki bytowe w zamkniętych zbiornikach. Powinny one trafiać do punktów zlewnych oczyszczalni. Jednakże w praktyce jedynie ich część oczyszczana jest w ten sposób. Pozostałe wyważone są na pola, do lasów i rowów melioracyjnych. Problemem jest również stopień szczelności części zbiorników zamkniętych.

·          Oczyszczalnie ścieków

                Na terenie gminy funkcjonuje mechaniczno – biologiczna oczyszczalnia ścieków BIOVAC typu SBR 06120 zlokalizowana w Staroźrebach. Parametry technologiczne oczyszczalni zostały dobrane dla zakładanego obciążenia 2840 RLM    ( Równoważna Liczba mieszkańców ). Faktyczne RML, przy jakim obecnie funkcjonuje oczyszczalnia wynosi 1261. Oczyszczalnia pracuje w systemie ciągłym. Średnia ilość oczyszczanych ścieków wynosi 123,8 m³/d, natomiast maksymalna ilość, jaką obiekt może przetworzyć to 239m³/d. Przy oczyszczalni funkcjonuje punkt zlewny, do którego dowożone są wozami asenizacyjnymi ścieki ze zbiorników zamkniętych. Odbiornikiem oczyszczonej wody jest rzeka Płonka. Powstałe w wyniku oczyszczania odpady ( skratki i osady ściekowe ) przekazywane są do ZUOK w Kobiernicach koło Płocka. Ponadto na obszarze gminy funkcjonuje 5 przydomowych oczyszczalni ścieków o przepustowości do 5 m³/d każda. Zlokalizowane one są w Staroźrebach, Dłużniewie, Mieczynie i Worowicach – Wyrobach.  Przewidywane jest dalsze wyposażanie gospodarstw w te urządzenia.

·          Stacje wodociągowe

                Gmina Staroźreby zaopatrywana jest w wodę z dwóch stacji wodociągowych zlokalizowanych na jej terenie ( Staroźreby i Rogowo ) oraz z dwóch usytuowanych poza terenem gminy ( Gralewo w Gminie Raciąż i Włóki w Gminie Bulkowo ).  Długość sieci wodociągowej na terenie gminy wynosi 180,5 km. Wskaźnik zwodociągowania gminy szacowany jest na 91%. Do sieci podłączonych jest 1558 budynków mieszkalnych. Faktyczne zużycie wody wyniosło w 2002 r. 266,7 dm³, co w przeliczeniu na mieszkańca daje 34,9 m³ wody. Gmina eksploatuje czwartorzędne zasoby wodonośne zgodnie z udzielonymi pozwoleniami wodno – prawnymi.

1.       Stacja wodociągowa w Staroźrebach

                Stacja pobiera wodę z trzech studni głębinowych o wydajnościach: S₁=71m³/h, S₂=66m³/h, S₃=100m³/h. Studnie S_{1 i} S₂   mają zatwierdzone zasoby w kategorii B w ilości Q = 140m³/h natomiast zasoby studni S₃ wynoszą Q = 100 m³/h. Studnia S₃ przewidziana została jako awaryjna, uruchamiana w wypadku niemożności eksploatacji którejś z podstawowych studni.

Za stacji w Staroźrebach zaopatrywane w wodę są następujące miejscowości: Staroźreby, Worowie – Wyroby, Bromierzyk Nowy, Bromierz Wieś, Staroźreby Kolonia, Bromierz Nowy, Mieczyno, Przeciszewo, Staroźreby Nowe, Stoplin, Sędek, Dąbrusk, Mrówczego, Staroźreby Hektary, Teodorowo, Opatowiec, Mikołajewo, Aleksandrowo, Smardzewo, Słomkowo, Przedpełce, Bromierzyk Weś.

                 Z uwagi na podwyższoną zawartość związków żelaza pobierana w stacji woda musi być uzdatniana. Pod względem bakteriologicznym woda nie budzi zastrzeżeń i może być wykorzystywana zarówno do celów socjalno – bytowych ludności jak i na potrzeby gospodarcze. Woda ujmowana jest w układzie dwustopniowego pompowania. Stacja wodociągowo pozostaje w zadowalającym stanie technicznym.

2.       Stacja wodociągowa w Rogowie

                 Drugą ze stacji wodociągowych funkcjonujących na terenie gminy Staroźreby jest stacja w Rogowie. Wykorzystuje ona dwie studnie głębinowe o wydajnościach: S₂ = 54m³/h i S₃ = 82 m³/h. Studnia S₃ ma zasoby zatwierdzone w kat. B w ilości Q = 82 m³/h. Studnia  S₂ przewidziana jest jako ujęcie awaryjne. Stacja w Rogowie zaopatruje w wodę 29 miejscowości gminy Staroźreby. Są to: Rogowo, Żochówek, Żochowo Stare, Nowe Żochowo, Bylino, Przedbórz, Strzeszewo, Rostkowo, Brudzyno, Płonna, Karwowo-Podgórne, Krzywanice, Krzywanice - Trojany,  Nowa Góra, Góra Wieś, Goszczyno, Marychnów,  Krawieczyzn, Zdziar Łopatki, Zdziar Wielki, Zdziar Mały, Rogówko, Begno, Szulborzy, Ostrzykówek, Dłużniewo. Ujmowana woda surowa nie odpowiada wymaganiom zawartym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2002 roku w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi i w związku z tym podlega procesom uzdatniania.

                   Poza ww. ujęciami zlokalizowanymi na terenie gminy Staroźreby 4 wsie zaopatrywane są z ujęć położonych w ościennych gminach. Dotyczy to częściowo miejscowości Brudzyno korzystającej ze stacji wodociągowej Gralewo w gminie Raciąż oraz Nowej Wsi i Piączyn zasilanych ze stacji Włóki w gminie Bulkowo.

7.       GOSPODARKA ODPADAMI        

                   Na terenie gminy funkcjonuje system zbiórki odpadów niesegregowanych oraz system selektywnej zbiórki odpadów (szkło, papier, metale, tworzywa sztuczne).

W  gminie Staroźreby mamy do czynienia z następującymi grupami odpadów:

·          komunalne (w tym ulegające biodegradacji) - głównymi źródłami wytwarzania odpadów komunalnych na terenie gminy Staroźreby są:

-          gospodarstwa domowe,

-          obiekty infrastruktury, tj. handel, usługi, zakłady rzemieślnicze, targowiska, szkolnictwo, i inne. 

       Na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Gminy przedstawiono w poniższej tabeli ilości wytworzonych odpadów komunalnych  powstające na terenie gminy Staroźreby. 

       Gmina Staroźreby liczy 7692 mieszkańców (wg GUS), w związku z tym średnia ilość odpadów komunalnych  przypadająca na 1 mieszkańca wynosiła w 2003 r. 47kg/a

             W kolejnej tabeli przedstawiono Szacunkową ilość odpadów wytwarzanych na terenie gminy Staroźreby w 2003 r.

Ilość odpadów komunalnych (wraz z infrastrukturą) przypadająca na 1 mieszkańca wynosi 115 kg/a. Wyraźnie z tabeli widać, iż najwięcej odpadów przypada na odpady kuchenne ulegające biodegradacji, odpady mineralne oraz tworzywa sztuczne (nieopakowaniowe). Zaś najmniejsze ilości przypadają na: opakowania z aluminium, opakowania z blachy stalowej oraz Odpady niebezpieczne

·          inne niż niebezpieczne: opakowaniowe, odpady z budowy, remontów i demontaży obiektów budowlanych  oraz infrastruktury drogowej, wraków samochodowych, opon, sprzętu elektrycznego i elektronicznego

·          niebezpieczne, w tym: odpady medyczne i weterynaryjne, baterie i akumulatory, oleje odpadowe, odpady zawierające PCB/PCT oraz odpady zawierające azbest.

*    Zbieranie, gromadzenie i transport odpadów komunalnych

Na terenie gminy Staroźreby zbiórkę i transport odpadów komunalnych prowadzą  firmy, posiadające zezwolenia wydane przez Starostwo Powiatowe w Płocku oraz pozytywną opinię Wójta Gminy Staroźreby. Zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów komunalnych posiadają 4 przedsiębiorstwa. Wykaz przedsiębiorstw prowadzących w.w. działalność w roku 2003 przedstawia poniższa tabela .

Wykaz przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie zbierania i transportu odpadów komunalnych

*     Selektywna zbiórka odpadów

Na terenie gminy jest realizowana selektywna zbiórka szkła, papieru, metali i tworzyw sztucznych do pojemników metalowych o pojemności 1,1m³. Pojemniki są opróżniane w miarę potrzeb przez firmę SITA Płocka Gospodarka Komunalna Sp. z o.o. Koszt prowadzenia selektywnej zbiórki w 2003 r. wyniósł 486,50 zł. Akcję uświadamiającą przeprowadzono za pośrednictwem sołtysów, którym przekazano ulotki i materiały informacyjne.

Ilości surowców wtórnych zebranych w 2003 r.

Na terenie gminy nie jest prowadzona zbiórka odpadów wielkogabarytowych, poremontowych, zielonych ani ulegających biodegradacji. Nie była również prowadzona zbiórka odpadów niebezpiecznych.

*    Stan aktualny w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych

Na terenie gminy nie funkcjonują obecnie składowiska odpadów ani inne obiekty odzysku/unieszkodliwiania odpadów. Nie funkcjonują również punkty skupu surowców wtórnych ani firmy prowadzące produkcję w oparciu o odzysk odpadów.

Do końca 2000 r. na terenie gminy Staroźreby funkcjonowało składowisko odpadów komunalnych w miejscowości Worowice-Wyroby. Obecnie jest opracowana dokumentacja jego rekultywacji. Gmina wykupiła również grunty z myślą o budowie nowego składowiska.

Obecnie odpady  z terenu gminy są odbierane przez firmę SITA Płocka Gospodarka Komunalna, z którą gmina Staroźreby zawarła umowę.

*    Dzikie składowiska

Nielegalne miejsca usuwania odpadów pojawiają się przede wszystkim w lasach. Usuwane są podczas akcji „Sprzątanie świata”, a także przez Zakład Gospodarczy przy Urzędzie Gminy.

·          Ocena stanu aktualnego gospodarki odpadami komunalnymi w gminie Staroźreby

                Analizując stan gospodarki odpadami komunalnymi na terenie gminy Staroźreby stwierdzono, że funkcjonuje tu system zbiórki odpadów niesegregowanych oraz selektywnej zbiórki surowców wtórnych: szkła, tworzyw sztucznych, metali i makulatury. W 2003 r. od mieszkańców zebrano ok. 7 Mg surowców wtórnych, co stanowi niewielki procent odpadów możliwych do zebrania. Przyczyną jest prawdopodobnie zbyt mała ilość pojemników do selektywnej zbiórki oraz niewystarczające uświadomienie mieszkańców odnośnie prawidłowej gospodarki odpadami.

Nie jest prowadzona zbiórka odpadów wielkogabarytowych, poremontowych, ulegających biodegradacji, odpadów zielonych i niebezpiecznych. Odpady ulegające biodegradacji są prawdopodobnie w dużym stopniu wykorzystywane we własnym zakresie przez mieszkańców.

Rys. 1 Schemat stanu aktualnego gospodarki odpadami komunalnymi w gminie Staroźreby

II. POMOC SPOŁECZNA

1.       CEL POLITYKI SPOŁECZNEJ

              Zgodnie z Ustawą o pomocy społecznej „pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych  sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia”.  Wynika stąd, iż  osoby i rodziny powinny we własnym zakresie przezwyciężać trudne sytuacja, a dopiero niemożność pokonania w ten sposób trudnych sytuacji życiowych stanowi przesłankę włączania się instytucji państwa.

              Takie ujęcie pomocy społecznej jest wyrazem respektowania zasady pomocniczości. Zgodnie z tą zasadą jednostka ma prawo do inicjatywy i działania własnymi siłami oraz zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb samodzielnie lub w ramach wspólnot „niższych”

Takich jak rodziny, samorządy stowarzyszenia, zaś państwo jako wspólnota „wyższa”, nie może ich w tym zastępować, gdy nie jest to konieczne. Państwo powinno jedynie asekurować działalność struktur wyrażających oddolne inicjatywy i ingerować tylko wówczas, gdy jednostka lub społeczne struktury stają przed problemami, których same rozwiązać nie potrafią.

              Spójrzmy na określenie pomocy społecznej w różnych teoriach:

·          W teoriach ogólnych uwaga koncentruje się na celach. Jako cele polityki społecznej traktuje się m.in.  urzeczywistnienie zasad sprawiedliwości społecznej, praw socjalnych człowieka, przekształcanie stosunków społecznych.

·          W teoriach systematycznych istotne znaczenie przypisuje się kategorii potrzeb, które uznaje się za ważne i wymagające zaspokojenia przez zorganizowaną akcję państwa i innych podmiotów.

·          W teoriach agregatywnych polityka społeczna jest sumą polityk szczegółowych, w ramach których dla rozwiązywania poszczególnych kwestii stosuje  się specyficzne rozwiązania.              

·          W doktrynie katolickiej – rozsądna troska o dobro wspólne, która ma służyć człowiekowi w jego dążeniu do doskonałości. Wskazuje się, że polityka społeczna powinna być współtworzona przez państwo i obywatela, a władze państwowe powinny przestrzegać równości między obywatelami zarówno w uzgadnianiu i ochronie praw, jak i przy wprowadzaniu ich w  życie.

            Podsumowując powyższe, celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.  Celem pomocy społecznej jest także  zapobieganie powstawaniu trudnych sytuacji życiowych.

2.       DANE DOTYCZĄCE KORZYSTAJĄCYCH Z POMOCY SPOŁECZNEJ

Poniżej przedstawiamy dane dotyczące udzielaniu pomocy w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Staroźrebach:

WYKRES nr 13

Procentowy udział osób korzystających z pomocy społecznej w stosunku do liczby mieszkańców gminy Staroźreby w latach 2004-2006

WYKRES nr 14

Faktyczna liczba osób korzystających z pomocy społecznej w latach 2004 – 2006

                  Na podstawie powyższych wykresów, widzimy znaczny wzrost liczby osób korzystających z pomocy społecznej. Jeszcze w roku 2004 osoby korzystające z pomocy opieki społecznej stanowiły ¼ ludności gminy Staroźreby. Zaś w 2006 roku liczba osób korzystających z opieki niemalże równa się liczbie osób nie korzystających. Jest to dla gminy bardzo niepokojące zjawisko.

Typy rodzin objętych pomocą społeczną w latach 2004 – 2006

                    Na podstawie powyższej tabeli da się zauważyć niekorzystne zjawisko wzrostu liczby rodzin korzystających z opieki społecznej. W stosunku do roku 2004, w roku 2006 wzrosła liczba rodzin z dziećmi, zaś zmalała liczba  osób samotnych i  rodzin niepełnych.

3.       ZADANIA Z ZAKRESU POMOCY SPOŁECZNEJ

Zadania z zakresu pomocy społecznej obecnie obejmują w szczególności:

·          Pomoc finansową ( zasiłki stałe, okresowe, zasiłki celowe, celowe specjalne, zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne)

·          Pomoc usługową ( usługi opiekuńcze, pomoce sąsiedzkie)

·          Pomoc rzeczową ( wyprawka szkolna, posiłki, udzielanie schronienia)

·          Pracę socjalną ( rozumianą jako działalność zawodową, skierowaną na pomoc osobom i rodzinom we wzmocnieniu lub odzyskaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie oraz na tworzeniu warunków sprzyjających temu celowi.

                 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Staroźrebach realizuje zadania zlecone gminie zgodnie z ustaleniami przekazanymi w tej sprawie przez Wojewodę i zadania własne gminy zgodnie z ustaleniami Rady Gminy.

ZADANIA ZLECONE

               Z powyższych danych wynika, że w 2005  i w 2006 roku w porównaniu z 2004 rokiem w ramach zadań zleconych koszt świadczeń pomocy w bardzo dużym stopniu zmniejszył się, co było spowodowane przeniesieniem znacznej ilości świadczeń z pomocy społecznej do świadczeń rodzinnych.

ZADANIA WŁASNE

            W  2005 roku wzrosły świadczenia udzielane w ramach zadań własnych. Jednym z powodów było to, iż gmina położyła duży nacisk na udzielanie pomocy rodzinom w formie posiłku z programu „Posiłek dla potrzebujących”.

            Od 1 maja 2004r. nowym zadaniem Ośrodka Pomocy Społecznej jest przyznawanie i wypłacanie świadczeń rodzinnych. Zadania w tym zakresie mają charakter zleconych gminie i obejmują prowadzenie postępowania w sprawie przyznawania świadczeń rodzinnych oraz wypłacanie tych świadczeń.

                     Z danych wynika, że koszt świadczeń w roku 2005 i 2006 wzrósł, co było spowodowane przejęciem obowiązków wypłacania świadczeń rodzinnych poszczególnym grupom świadczeniobiorców, tj. rolnikom i rodzinom posiadającym troje i więcej dzieci.

8.       PRZYCZYNY ZGŁASZANIA SIĘ O POMOC

Głównymi przyczynami zgłaszania się o pomoc przez klientów ośrodka są:

·          a- Ubóstwo

·          b- Bezrobocie

·          c- Długotrwała lub ciężka choroba

·          d- Bezradność w sprawach opiekuńczo – wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego

·          e- Niepełnosprawność

·          f- Alkoholizm

·          g- Potrzeba ochrony macierzyństwa

·          h- Trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego

·          i- Zdarzenia losowe

WYKRES nr 15

Przyczyny zgłaszania się o pomoc

            Z przedstawionych danych wynika,  że dominującym problemem powodującym zgłaszanie się o pomoc  było ubóstwo i bezrobocie. Zjawisko to jest odzwierciedleniem sytuacji na lokalnym rynku pracy i wysokiej stopie bezrobocia.

5.1. Bezrobocie

             Bardzo często ubóstwo nierozerwalnie wiąże się z bezrobociem. Bezrobocie jest złożonym i dynamicznym zjawiskiem gospodarki rynkowej, kształtowanym przez wiele czynników o różnym stopniu trwałości działania. Bezrobocie polega na pozostawaniu bez zatrudnienia  przez osoby w wieku produkcyjnym, które są zdolne do pracy i zgłaszają gotowość jej podjęcia w pełnym wymiarze czasu pracy.

               Społeczne konsekwencje bezrobocia, są trudne do określenia. Każdy przypadek bezrobotnego rodzi z całą pewnością stres związany z niepewnością. Bezrobocie marginalizuje ludzi. Sprzyja szerzeniu się alkoholizmu, agresywnych zachowa i przestępczości. Koszty bezrobocia to także dyskomfort odczuwany przez osoby usiłujące pomóc bezrobotnemu, jak np. problem  napięć między pracownikami urzędów pracy, pracownikami ośrodków pomocy społecznej, którzy narażeni są na impulsywne zachowania osób zgłaszających się po zasiłek czy inne formy wspierające.

               Bezrobocie jest bardzo ważną kwestią społeczną ponieważ:

·          dotyczy dużych grup i zbiorowości społecznych

·          polega na kumulacji negatywnych cech położenia materialnego, społecznego lub politycznego

·          odbierane jest przez grupę jako niesprawiedliwe

·          zakłóca prawidłowy rozwój grupy, a przez to wywołuje społeczny niepokój i wzburzenie, jest źródłem napięć społecznych  i wpływa destrukcyjnie na rozwój całego społeczeństwa

·          może być rozwiązane tylko drogą działań podjętych przez państwo lub podmioty polityki społecznej

WYKRES nr 16

Bezrobocie –przyczyna zgłaszania się o pomoc w 2004 roku

WYKRES nr 17

Bezrobocie –przyczyna zgłaszania się o pomoc w 2005 roku

             W roku 2004 z pomocy GOPS w Staroźrebach skorzystało 610 rodzin, z czego 190 z nich jako swój główny problem zgłosiło bezrobocie. Natomiast w 2005 roku z pomocy skorzystało 837 rodzin a w 205 rodzinach, co najmniej 1 osoba pozostawała osobą bezrobotną. Wynika z tego, że główną przyczyną korzystania z pomocy naszego ośrodka jest brak zatrudnienia Taki stan rzeczy powoduje ubożenie społeczeństwa. Pozytywny jest jedynie fakt, iż bezrobocie jako przyczyna zgłaszania się o pomoc społeczną zmniejszyło się z roku 2004 na 2005 o 7%.

          Poniższy wykres obrazuje stan bezrobocia w gminie Staroźreby w latach 2000 – 2006.

WYKRES nr 18

Stan bezrobocia w gminie Staroźreby w latach 2000 – 2006  - stan na 31.12.

              Liczba bezrobotnych zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy z terenu gminy Staroźreby swoje maksimum osiągnęła w 2003 roku, kiedy to bezrobotnymi były 973 osoby, co stanowiło 10% ogółu ludności. Od tego roku, zjawisko bezrobocia ulega stopniowemu, powolnemu zmniejszaniu się, i tak w 2006 roku bezrobotnych było736 osób, czyli 9% mieszkańców gminy Staroźreby.

              Trzeba jednak pamiętać, iż powyższy wykres nie ukazuje w pełni skali bezrobocia.  Oprócz osób zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w Płocku istnieje nieznana liczba osób pozostających bez pracy, które nie są ujęte statystyką urzędu, czyli tzw. „bezrobocie ukryte”.

                  Bezrobocie ukryte dotyczy głównie indywidualnych gospodarstw rolnych na wsi.  Szczególne trudne do zdiagnozowania jest bezrobocie sezonowe na wsi. Ten typ bezrobocia zwany jest bezrobociem agrarnym.

                  Bezrobocie ukryte występuje również w postaci przejścia osób na wcześniejszą emeryturę, co spowodowane jest brakiem możliwości zatrudnienia osób w wieku przedemerytalnym. Zjawisko to jest rezultatem jednej z metod walki z bezrobociem masowym i oznacza wyłączenie na stałe osób zdolnych do pracy z zasobów siły roboczej.

                  Pojęcie bezrobocia ukrytego odnosi się również do osób,  które mimo pozostawania bez pracy i gotowości do jej podjęcia, nie poszukują zatrudnienia.

                   Wśród osób bezrobotnych zarejestrowanych w Urzędzie Pracy wyróżniamy osoby z prawem do zasiłku i bez takiego prawa. Pracownicy GOPS w Staroźrebach niejednokrotnie spotkali się z tym, iż zasiłek ten jest jedynym źródłem utrzymania dla wielu rodzin.

                  Znalezienie pracy w bardzo dużym stopniu zależy od umiejętności, kwalifikacji, doświadczenia, ale przede wszystkim od wykształcenia.

WYKRES nr 19

Struktura bezrobotnych wg wykształcenia oraz czasu pozostawania bez pracy

                 Ze znalezieniem pracy na terenie naszej gminy najmniej problemów mają osoby  z wyższym wykształceniem -  tylko 22 osoby są bezrobotne.  Natomiast największą grupę bezrobotnych stanowią niewątpliwie osoby z wykształceniem gimnazjalnym i niższym oraz z wykształceniem zasadniczym zawodowym.  

                  W dzisiejszych czasach nie jest łatwo znaleźć pracę. Szczególne trudności mają młodzi ludzie, między 18  a 34 rokiem życia, których głównym problemem jest brak doświadczenia zawodowego.

WYKRES nr 20

Struktura bezrobotnych wg wieku

              I właśnie dla tych osób bezrobotnych jest niesiona pomoc w formie przygotowania do pracy. Poniższy wykres przedstawia różne formy pomocy oraz ilość osób z niej korzystających.

WYKRES nr 21

Formy pomocy dla bezrobotnych w 2006 roku

              Gmina Staroźreby charakteryzuje się dość wysokim stopniem bezrobocia. Na terenie gminy bardzo mało jest firm dających zatrudnienie, dlatego bezrobotni są zmuszeni poszukiwać w pracy w oddalonym o 25  km mieście powiatowym - Płocku . Jednak w gminie Staroźreby oraz w innych gminach położonych dalej od Płocka mamy do czynienia ze zjawiskiem „odsysania” osób zdolniejszych, lepiej wykształconych i bardziej przedsiębiorczych, przez tamtejszy rynek pracy, a  przede wszystkim z ucieczką młodzieży, co skutkuje dodatkowym pogorszeniem i tak już znacznie słabszego niż przeciętny rynek pracy. Gminy daleko położone od Płocka nie są też ( ze względu na wspomniane braki kadrowe, infrastrukturalne oraz konkurencję Płocka ) atrakcyjnym miejscem  inwestowania dla potencjalnych pracodawców, co rodzi negatywne skutki dla ich budżetów

5.3. Niepełnosprawność

              Niepełnosprawność  to długotrwały stan, w którym występują pewne ograniczenia w prawidłowym funkcjonowaniu człowieka. Ograniczenia te spowodowane są na skutek obniżenia sprawności funkcji fizycznych lub psychicznych. Jest to także uszkodzenie, czyli utrata lub wada psychiczna,  fizjologiczna,  anatomiczna struktury organizmu. Utrata ta może być całkowita, częściowa, trwała lub okresowa, wrodzona lub nabyta, ustabilizowana lub  progresywna.

              Niepełnosprawność jest jednym z ważniejszych problemów współczesnego świata. Wynika to z powszechności i rozmiaru tego zjawiska. Z niepełnosprawnością fizyczną wiąże się ponadto zazwyczaj tzw. niepełnosprawność społeczna, czyli niemożność pełnego funkcjonowania w społeczeństwie

Rodzaje niepełnosprawności

1.       Obniżona sprawność sensoryczna (zmysłowa) – brak, uszkodzenie lub zaburzenie funkcji analizatorów zmysłowych (są to m.in. osoby niewidome, niedowidzące, głuche, niedosłyszące, z zaburzeniami percepcji wzrokowej i słuchowej)

2.       Obniżona sprawność intelektualna

3.       Obniżona sprawność funkcjonowania społecznego – zaburzenia równowagi nerwowej, emocjonalnej oraz zdrowia psychicznego

4.       Obniżona sprawność komunikowania się – utrudniony kontakt słowny (zaburzenia mowy )

5.       Obniżona sprawność ruchowa – osoby z dysfunkcją narządu ruchu (wrodzoną lub nabytą)

6.       Mózgowe porażenie dziecięce

7.       Ogólna sprawność psychofizyczna z powodu chorób somatycznych – np. nowotwory, guz mózgu, cukrzyca, rak

Najczęstsze przyczyny niepełnosprawności

1.       Wady wrodzone

2.       Choroby przewlekłe (80%)

3.       Nagłe - wypadki, urazy, zatrucia

Problemami osób niepełnosprawnych z terenu gminy Staroźreby zajmują się:

·          Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Staroźrebach

·          Gabinet Rehabilitacyjny w Staroźrebach

·          Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Płocku

·          Praktyka Lekarza Rodzinnego

·          Lekarze Orzecznicy ZUS

·          Lekarze Orzecznicy KRUS

·          Stowarzyszenie „Pomóżmy Innym”

              Działania tych instytucji i organizacji społecznych zmierzają do zabezpieczenia podstawowych potrzeb życiowych, wymaganych w procesie rehabilitacji, likwidacji barier architektonicznych, a także do kompleksowych działań partnerskich, integrujących osoby niepełnosprawne.

Polskie przepisy prawne

              Według ustawy o pomocy społecznej niepełnosprawność oznacza niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do grupy inwalidów lub legitymowanie się stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

WYKRES nr 22

Niepełnosprawność –przyczyna zgłaszania się o pomoc w 2004 roku

WYKRES nr 23

Niepełnosprawność –przyczyna zgłaszania się o pomoc w 2005 roku

WYKRES nr 24

Długotrwała lub ciężka choroba –przyczyna zgłaszania się o pomoc w 2004 roku

WYKRES nr 25

Długotrwała lub ciężka choroba –przyczyna zgłaszania się o pomoc w 2005 roku

            Z danych z 2005 roku wiadomo, iż na terenie gminy Staroźreby było 165 osób niepełnosprawnych, co stanowi 2% ogółu mieszkańców.  Z pomocy naszego ośrodka w tymże roku skorzystało 69 tych osób. Stanowi to 41 % osób niepełnosprawnych. Z kolei osoby i niepełnosprawne i długotrwale chorujące stanowiły: w 2004 roku 17% korzystających z pomocy, w 2005 roku 13 %.  Wynika z tego, iż o 4% zmniejszyło się zgłaszanie o pomoc z ww. powodów.

             Mimo, że osoby niepełnosprawne swoją siłą ducha wykazują optymizm życiowy, nie może to jednak  przesłaniać skali problemów, z jakimi muszą się borykać. Problemy zdrowotne i ich konsekwencje w oczywisty sposób ograniczają udział osób niepełnosprawnych w życiu społecznym, a zarazem i ekonomicznym. Dlatego, aby choć trochę umilić i ułatwić życie osobom niepełnosprawnym, gmina Staroźreby podejmuje różne inicjatywy. W 2005 roku, dzięki dofinansowaniu ze środków Państwowego Funduszy Rehabilitacji Osób niepełnosprawnych, gmina nabyła samochód  przystosowany do przewożenia osób niepełnosprawnych na wózkach. Przez cały rok 2006 służył on nam do przewożenia osób niepełnosprawnych do szpitali, na zabiegi rehabilitacyjne, wizyty u lekarza specjalisty czy konsultacje lekarskie. Poza tym, samochodem owym codziennie dowozi się dzieci niepełnosprawne do szkół.

                Poza tym dla osób niepełnosprawnych zorganizowane są integracyjne spotkania opłatkowe przy współudziale Wójta Gminy, Przewodniczącego Rady Gminy oraz członków Stowarzyszenia „ Pomóżmy Innym”, które to jest głównym organizatorem . Na Wigilię zostały przywiezione osoby chore i niepełnosprawne.

               Osoby niepełnosprawne korzystające z transportu nie ponoszą żadnych kosztów. Koszty te w pełni ponosi gmina.

5.4. Trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego

               Grupę klientów pomocy społecznej stanowią też osoby zwolnione z zakładów karnych. Pomoc przyznana tym osobom kształtowała się następująco:

WYKRES nr 26

Niepełnosprawność –przyczyna zgłaszania się o pomoc w 2004 roku

WYKRES nr 27

Niepełnosprawność –przyczyna zgłaszania się o pomoc w 2005 roku

5.5. Alkoholizm

                 Alkoholizm jest jedną z grup dysfunkcyjnych, która objęta jest pomocą Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej stanowią osoby uzależnione od alkoholu. Nadużywanie alkoholu stanowi dziś jeden z najpoważniej szych problemów jako rozmiar i niszczycielskie działanie daje się zaobserwować wśród podopiecznych pomocy społecznej.

          Alkohol jest przyczyną znacznych strat z powodu zmniejszonej wydajności produkcji i kosztów ochrony zdrowia. Powoduje znaczną ilość następstw' zdrowotnych, przyczynia się do zwiększenia umieralności i stanowi duże obciążenie dla systemu ochronnego zdrowia. Alkoholizm jest przyczyną zaburzeń porządku publicznego, takich jak przestępstwa kryminalne, zabójstwa i przemoc. Jest również główną przyczyną rozpadu rodziny, przemocy domowej i przemocy wobec dzieci, stanowiąc znaczne

obciążenie dla systemu pomocy społecznej.

       Picie alkoholu zwykle łączy się z paleniem tytoniu i używaniem innych substancji psychoaktywnych współdziałają z tymi i innymi czynnikami ryzyka zwiększeniu zachorowań i umieralności.

             Z problemem nadużywania alkoholu pracownicy socjalni spotykają się od wielu lat, niepokojącym jest jednak fakt wzrastania liczby osób uzależnionych od alkoholu i obniżania wieku pierwszego z nim kontaktu. Problem nadużywania alkoholu przez podopiecznych pomocy społecznej jest bardzo skomplikowany ponieważ obok alkoholizmu występują zaburzenia komunikacji między członkami rodziny, bieda, bezrobocie, problemy wychowawcze i zdrowotne, inne uzależnienia, wchodzenie w konflikt z prawem. Zjawisku nadużywania alkoholu często towarzyszy zjawisko przemocy fizycznej i psychicznej stosowanej zarówno wobec dorosłych jak i dzieci. Praca z zaburzonymi klientami GOPS jest bardzo trudna, długotrwała i często skazana na niepowodzenie.

Osoby uzależnione od alkoholu objęte pomocą Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Staroźrebach

  Pomocą w pracy z alkoholikami pracownikom socjalnym przychodzą:

·          Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

·          punkt konsultacyjny przy GKRPA 

·          Poradnia Uzależnień w Płocku

·           Kuratorzy Sądowi

 W celu usprawnienia pomocy rodzinom, w których występuje przemoc pracownicy socjalni i policja stosują procedurę niebieskich kart.

Najważniejsze problemy występujące w Gminie Staroźreby wynikające ze spożywania i nadużywania alkoholu.

l. Degradacja osób i rodzin uzależnionych od alkoholu.

2. Uzależnienia jako zależność przyczynowo-skutkowa między bezrobociem, ubóstwem i uzależnieniem.

3. Obniżanie się wieku inicjacji alkoholowej.

4. Zwiększenie częstotliwości sięgania po alkohol i narkotyki przez dzieci i młodzież

5. Niewystarczająca wiedza dorosłych dot. problemów uzależnień, miejsc i sposobów szukania pomocy

6. Występowanie przemocy domowej i innych dysfunkcji w rodzinie z problemem alkoholowym

7. Brak wystarczającej liczby specjalistów do pracy w zakresie problemów alkoholowych.

8. Przestępstwa i wykroczenia popełnione przez osoby nietrzeźwe. Spożywanie alkoholu w miejscach publicznych.

Stan problemów alkoholowych na terenie gminy Staroźreby w latach 2004 – 2006

III. MAPA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH GMINY STAROŹREBY

          Przedstawiona w rozdziale II niniejszej strategii diagnoza problemów społecznych w gminie pozwala na sformułowanie podsumowania, ustalenie wniosków z diagnozy oraz sporządzenie mapy problemów społecznych do rozwiązania.

                Zapoznając się z aktualnym stanem istniejących w społeczeństwie problemów uznać należy że nie są one jednorodne. Inaczej kształtują się w środowisku miejskim a inaczej w środowisku wiejskim. Podobnie różnie rozmieszczone jest natężenie ich występowania. Większe w dużych skupiskach ludności (miasto) mniejsze w mniejszych środowiskach (wsie).

                Jeżeli przyjmiemy za kryterium przyczyny powstawania problemów społecznych w naszej gminie, to wg wielkości ich występowania w 2004 roku, do największych należą:

1.       Ubóstwo – 39%,

2.       Bezrobocie – 16%,

3.       Długotrwała choroba – 16%,

4.       Niepełnosprawność – 14%,

5.       Pozostałe – 15%.

Jeżeli spojrzymy na problemy społeczne od strony podmiotowej to należy postawić wnioski:

 1)       bezrobocie i narkomania – dosięga najbardziej ludzi młodych,

2)       alkoholizm – jest problemem który dotyczy różnych grup wiekowych a bardzo niepokojącym zjawiskiem jest wczesne sięganie po alkohol w wieku 8 – 10 lat oraz to że w kręgach ludzi uzależnionych od alkoholu coraz częściej są kobiety, kobiety matki,

3)       niepełnosprawność oraz długotrwałe choroby – częściej występują z naturalnych przyczyn u ludzi starszych lub starych.

Rozmiary problemów społecznych w odniesieniu do podmiotów określonych grup społecznych, czy środowisk pozwalają nakreślić podstawowe kierunki działań zmierzające do ich likwidacji lub zminimalizowania.

Kierunki działań w zakresie pomocy społecznej są następujące:

1)       ograniczanie skutków bezrobocia poprzez :

-             organizację robót publicznych i interwencyjnych,

-             stwarzanie dogodnych warunków do powstawania na terenie gminy nowych miejsc pracy.

2)       ograniczanie skutków ubóstwa, kształtowanie wśród dorosłych umiejętności racjonalnego gospodarowania skromnymi środkami finansowymi i poszukiwania pracy – poprzez merytoryczna pracę w środowisku pracowników socjalnych i służb specjalistycznych: socjolog, psycholog,

3)       szeroko zakrojona praca wśród młodego pokolenia zmierzająca do eliminowania popularności niekorzystnych zjawisk (alkoholizm i narkomania) oraz wpajanie nowatorskich form rozwoju intelektualnego i poszukiwania dla siebie pracy – poprzez realizację gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, zwalczania narkomanii, zagospodarowania wolnego czasu czy rozwoju, aktywnych form likwidacji bezrobocia,

4)       przeciwdziałanie wszelkim formom patologii społecznej – poprzez realizację programu „bezpieczna gmina”,

5)       usprawnienie życia dla osób niepełnosprawnych – poprzez likwidację w środowisku barier architektonicznych oraz pomoc w wypełnianiu codziennych podstawowych funkcji człowieka w tym możliwości pracy dla tej grupy społecznej.

Opracowana w dalszej części strategia rozwiązywania problemów społecznych w gminie w sposób szczegółowy służyć będzie realizacji określonych wyżej kierunków działań.”

 IV. STRATEGIA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW POMOCY SPOŁECZNEJ  W LATACH 2005 – 2012.

1. POMOC NA RZECZ RODZIN DOTKNIĘTYCH PROBLEMEM BEZROBOCIA I UBÓSTWA.

W roku 2004 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej spośród wszystkich świadczeniobiorców (tj. 610 rodzin) – 355 rodzin otrzymało pomoc z powodu ubóstwa lub bezrobocia – czyli prawie połowa – 42% z tego:

Obie przyczyny ubóstwo i bezrobocie łączą się ze sobą nierozerwalnie. Granica rozdzielenia ich czasami jest bardzo trudna, zaciera się. W diagnozie sytuacji dało się zauważyć wzajemne przełożenie się tych zjawisk mniejsze na większe i większe na mniejsze (patrz str.10). Sytuacja taka spowodowana jest zmianą definicji bezrobotnego, gdzie warunkiem jest rejestracja w PUP. Wiele osób mimo iż są bezrobotnymi w sensie faktu  - nie pracują – nie dokonują rejestracji, ponieważ nie przysługuje im zasiłek dla bezrobotnych.          

Powszechnie nazywamy tę grupę ,,bezrobocie ukryte”. Z tej racji jako przyczynę pomocy społecznej podaje się ubóstwo. Bezrobocie jest najczęstszą przyczyną powstawania ubóstwa bo w ponad 90 %, pozostałe przyczyny to bezradność, brak umiejętności kierowania własnym życiem, alkoholizm i in.

Bezrobocie to zjawisko towarzyszące gospodarce rynkowej, oznaczające brak pracy zarobkowej dla osób zdolnych do jej wykonywania i deklarujących chęć jej podjęcia. Brak pracy powoduje brak środków do życia a co za tym idzie rodzina popada w stan ubóstwa. Bardziej dotkliwy im dłużej członkowie rodziny nie mogą znaleźć zatrudnienia.

Likwidując lub zmniejszając skutki bezrobocia bezpośrednio wpływamy na złagodzenie zjawiska ubóstwa.

Cel strategiczny 

Celem działań zmierzających do likwidacji lub zmniejszenia skutków bezrobocia i ubóstwa jest:

-          wspieranie bezrobotnych w poszukiwaniu pracy

-          przeciwdziałanie i eliminowanie negatywnych skutków psychospołecznych.

Osiągnięcie tego celu będzie możliwe poprzez realizację zadań.

Pomoc dla osób bezrobotnych i znajdujących się w ubóstwie nie może ograniczać się jedynie do świadczeń finansowych. Konieczne jest prowadzenie intensywnej pracy socjalnej, której celem będzie kształtowanie u bezrobotnych odpowiedzialności za swój los i umiejętności przystosowania się do samodzielnego życia  w obecnej rzeczywistości.

Problem bezrobocia jest wielkim problemem społecznym nowej rzeczywistości gospodarczej kraju. Długotrwała, systematyczna pomoc ze strony instytucji odpowiedzialnych za realizację programu pomocy społecznej nie jest lekiem na jego likwidację ale pozwala w dużym stopniu złagodzić społecznie negatywne skutki tego zjawiska.

2. POMOC NA RZECZ RODZIN Z PROBLEMAMI OPIEKUŃCZO – WYCHOWAWCZYMI LUB SIEROCTWA.

              Rodziny z trudnościami opiekuńczo – wychowawczymi  są podstawą do udzielania pomocy społecznej przede wszystkim ze względu na prawidłową ochronę i rozwój żyjących w niej dzieci. To niekorzystne społecznie zjawisko skrótowo określane jest jako bezradność.

W 2004 roku z powodu bezradności pomoc otrzymało 126 rodziny tj. 20% ogółu udzielonej pomocy.

 Najczęściej niezaradność rodziny w wypełnianiu swoich funkcji w tym najistotniejszego wychowania i opieki własnych dzieci, jest spowodowana takimi zjawiskami jak:

-        uzależnienie od środków psychotropowych

-        przemoc w rodzinie

-        zaburzenia równowagi systemu rodzinnego w sytuacjach kryzysowych (bezrobocie, odejście lub zgon współmałżonka)

-        problemy w pełnieniu ról rodzicielskich, małżeńskich, zawodowych wyrażające się w postaci niedojrzałości emocjonalnej, problemach we współżyciu z ludźmi, trudnościach adaptacyjnych, niezaradności w prowadzeniu gospodarstwa domowego

-        problemy wychowawcze w środowisku rodzinnym, szkolnym ujawniające się w postaci zachowań buntowniczych, agresywnych, konfliktowych, łamania przez dzieci i młodzież panujących obyczajów norm i wartości.

Na środowisko rodzinne składają się: struktura rodziny, atmosfera wychowawcza w domu, warunki materialne i zdrowotne, stopień wykształcenia rodziców i ogólna struktura środowiska. Zaburzenia w funkcjonowaniu rodziny przede wszystkim niekorzystnie wpływają na sytuację dzieci i na ich więź  z rodziną. W wielu sytuacjach dzieci pochodzące z takich rodzin pozostawione są same sobie, większość wolnego czasu spędzają wśród rówieśników na podwórku, częściej pojawiają się u nich problemy w szkole. Dzieci odrzucone przez środowisko rodzinne szukają akceptacji wśród rówieśników, łączą się w grupy subkulturowe, zaczynają wagarować, uciekać z domu i popadać   w konflikt z prawem.

                Problemy opiekuńczo – wychowawcze, przemoc w rodzinie , konflikty międzypokoleniowe wielokrotnie są przyczyną umieszczania dzieci i młodzieży w placówkach opiekuńczo- wychowawczych lub resocjalizacyjnych a dla dorosłych ofiar rodzinnej przemocy są powodem szukania schronienia i porad   w placówkach i organizacjach pomocowych. Jak wykazano w diagnozie dzieci w placówkach opiekuńczo – wychowawczych bądź rodzinach zastępczych znajdują się także
z powodów tragedii życiowych np. śmierci obojga rodziców. Sieroctwo jest zjawiskiem które wymaga od służb społecznych nie tylko zabezpieczenia potrzeb bytowych sierot, ale także pracy psychologa. Problemy psychiki często w sytuacjach utraty rodzica lub rodziców mogą spowodować skutki nieodwracalne. Należy dlatego zwracać dużą uwagę na psychikę takich dzieci i udzielać im szerokiej pomocy.

 Cel strategiczny

1.     Celem strategicznym podejmowanych działań pomocy społecznej w rodzinach, które maja problemy z powodu bezradności kompleksowe otoczenie opieką wszystkich jej członków i przywrócenie jej lub ukształtowanie pozytywnych zasad funkcjonowania tej podstawowej komórki społecznej.

2.     Celem pomocy dzieciom które wychowują się poza własną rodziną jest doskonalenie systemu opieki aby ich proces wychowawczy nie odbiegał od przyjętych norm i prawidłowo przygotowywał ich do samodzielnego życia.

3. POMOC NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH I Z DŁUGOTRWAŁĄ CHOROBĄ.

Osoby niepełnosprawne stanowią część społeczeństwa, które aby funkcjonować na miarę swoich możliwości, rozwijać swoje zainteresowania, usprawniać się i integrować z lokalną społecznością musi mieć silne wsparcie w instytucjach pomocowych działających na rzecz osób niepełnosprawnych.

Wśród wszystkich rodzin objętych pomocą w 2004 r. rodziny z osobą niepełnosprawną stanowiły 6%, a rodziny z osobami długotrwale chorymi 11%

Cel strategiczny

Działania pomocy społecznej na rzecz osób niepełnosprawnych zmierzają do wyrównania życiowych szans tej grupy społecznej.

Osiągnięcie tego celu będzie możliwie poprzez realizację następujących zadań: